(ડેડી જાગી જાય એ પહેલાં પતાવી લે ને, ચાલ… …સાસણ ગીર, જાન્યુઆરી, ૨૦૧૯)

*

તમે પણ આવું કહેશો, કૃષ્ણ? : ના, હાંફી ગયો છું હું?
ખરે એવો વિકટ છે પ્રશ્ન? ના, હાંફી ગયો છું હું.

અલગ હો પક્ષ બે તો, પાર્થ! થોડું કામ ઇઝી થાય,
બધા એક જ છે, છે કોઈ ભિન્ન? ના, હાંફી ગયો છું હું.

હવાને પેક કરી આપું, તરસ મૃગજળથી છીપાવું,
તને સમજાવવાનો યત્ન? ના, હાંફી ગયો છું હું.

સમાધાનોના ગુંદરથી કદી સંધાય ના સંબંધ,
કદી છૂટાં, કદી સંલગ્ન? ના, હાંફી ગયો છું હું.

કરીને પીઠ રાતી અન્યને ચમકાવવા ક્યાં લગ?
અરીસો બોલ્યો થઈને ખિન્ન: ના, હાંફી ગયો છું હું.

અરે ભારત! ચલ, આગળ વધ! જો, કેવું ભાગે ત્યાં ટોળું,
પથર ફેંકે સનનનન સન્ન! ના, હાંફી ગયો છું હું.

નથી કહેવાનું કહી-કહીને બધું જાણી ગયાં છે સૌ,
છતાં એ રાખવું પ્રચ્છન્ન? ના, હાંફી ગયો છું હું.

કવિતા! માફ કર, હું મૌન કોરું શબ્દથી કિંતુ
એ રહેવું જોઈએ અક્ષુણ્ણ? ના, હાંફી ગયો છું હું.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૨/૦૬-૦૪-૨૦૧૮)

(એક અકેલા… …સાસણ ગીર, જાન્યુઆરી, ૨૦૧૯)

ઉન્માદ શાનો લોહીમાં, શેં રવરવાટ છે?
શબ્દોનો શ્વાસમાં ફરી શું સળવળાટ છે?

પાણી પીધું જે વાવમાં ઉતરી તેં બાર હાથ,
ત્યાં માત્ર ખાલીપો અને નકરો ઉચાટ છે.

કોણે છે તૂટવાનું અને વહેશે પહેલું કોણ?
આંખોના ચોરે લોકમાં આ ચણભણાટ છે.

એકાદી તારી યાદ ત્યાં ભૂલી પડી કે શું?
મનનું સમસ્ત નેળિયું, જો મઘમઘાટ છે.

એરૂ અણીના ટાંકણે આભડ્યો મૌનનો,
બાકી જીવનના પાનાં તો સૌ કડકડાટ છે.

– વિવેક મનહર ટેલર

ઓક્ટૉબર-નવેમ્બર, ૨૦૧૧

જે ધાર્યું એ નહીં, ના ધાર્યું એ બને છે અને
કદીમદી નહીં, કાયમ આ મારી સાથે બને.

નજૂમી છે તું કે બક્ષિસ આ કુદરતી છે તને?
તું રોજ શૅર કરે મારા દિલની વાત મને.

તું એ જ માંગ જે સૌથી વધુ છે પ્રિય મને,
નકારી દઈ શકું પણ દઈશ નહીં કશું કમને.

બલિની જેમ બલિ શું બન્યો છું તારી સમક્ષ?
તું ખુદ કહી દે, બચ્યું છે કશુંય મારી કને?

વધી વધીને બસ, એક કાન કે ખભો દઈ દે,
વધુ તો હોય શું કરવાનું, બોલો, આપ્તજને?

હવે પચાસ વટી આપ વનમાં આવ્યા છો,
હવે ત્યજી દો આ આંબાઓ ગણવું આમ્રવને.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૩-૦૮-૨૦૧૮)

(ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે…..     ભુજ, ૨૦૧૭)

હળવેથી અહીં પધારો, ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે,
સૂતાનું તો વિચારો! ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

કોઈ ફરી ન આવે, પણ આવશો તમે, હા
એવી છે આ મજારો, ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

ભડ ભડ બળી રહ્યો છે દેશ આખો વાતવાતે
બચવાનો ક્યાં છે આરો? ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

લઈ લઈને નામ જેનું ઘર સૌએ હચમચાવ્યું
ખૂણામાં એ બિચારો ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

જાગે તો ભોગ લાગે સૌના, શું એ વિચારે
સૌનું વિચારનારો ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે?

મહિના નહીં, છ જન્મે પણ આરો નહિ જ આવે,
આશા ત્યજો, સિધારો! ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

સદીઓનું જ્ઞાન છે પણ લેવાલ ક્યાં છે કોઈ?
કેવો પડ્યો છે ધારો! ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે!

પાછા કદી ન જાગી, એ આ જ કહી રહ્યો છે:
બસ, આજનું વિચારો, ઇતિહાસ સૂઈ રહ્યો છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૩-૧૪/૦૩/૨૦૧૮)

આ ફુલ્લકુસુમિત તેજ રહો યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ,
આ સ્મિત પણ એનું એ જ રહો યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ.

મદમસ્ત ગુલાબી સપનાંને એકેય કંટક ભોંકાય નહીં,
એ મખમલ મખમલ સેજ રહો, યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ.

સમજણ-વિશ્વાસનો મંદ પવન તડપનની આગ ન બુઝવા દે,
આંખેય થોડો ભેજ રહો, યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ.

લૈલા-મજનૂ, શીરી-ફરહાદ, રોમિયો-જુલિયેટઃ સહુ પ્રેમીમાં
અવ્વલ હું – તું બે જ રહો, યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ.

સંગાથના સુખની બાબતમાં બીજું કશું ખપતું જ નથી-
‘હતું’-‘હશે’ નહીં, ‘છે જ’ રહો યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૦૭-૧૧-૨૦૦૯/૩૧-૧૦-૨૦૧૮)

નવ વરસ પહેલાં એક મિત્રના લગ્નમાં શુભેચ્છા પાઠવવા માટે લખાયેલી આ રચના નવ વરસમાં નવ વાર હાથમાં લીધી હશે પણ કદી સુધારી ન શકાઈ… આજે નવ વર્ષ પછી આ રચના અચાનક સુધારી શકાઈ છે ત્યારે આપ સહુને હૃદયપૂર્વક ભેટ ધરું છું…

યુગોના વળગણોને છોડવામાં વાર લાગે છે,
જૂની હો તોય સાંકળ તોડવામાં વાર લાગે છે.

તમે તો કહી દીધું કે આવ, મારી પાસે બેસી જા,
શરમને પગ લઈને દોડવામાં વાર લાગે છે.

જુએ છે રાહ મારી જેમ આ સપનુંય આજે, પણ
તમારા સમ! બે પાંપણ જોડવામાં વાર લાગે છે.

હજારો મન્સૂબા તૈયાર થઈ આવે છે રોજેરોજ
છતાં પણ શી ખબર, વરઘોડવામાં વાર લાગે છે!

કશું તો છે જ્યાં આવીને ભરોવાઈ પડ્યું છે મન
નકર શું કાંચળી તરછોડવામાં વાર લાગે છે?

મને કોરાણે મૂકી ક્યારે હું નીકળી ગયો આગળ,
સ્મરણપટ પર એ દિ’ તાજો થવામાં વાર લાગે છે.

બુરાઈ ઝપ્પ દઈને દોડી કાઢે આખી મેરેથોન,
ભલાઈને, ભલી ભાખોડવામાં વાર લાગે છે.

હવે સંબંધમાં ઊઁડાણ ને લંબાણ ક્યાં છે, દોસ્ત?
કહો, શું જોડવા કે તોડવામાં વાર લાગે છે?

રદીફો-કાફિયાના વૃક્ષ નીચે છું હું સદીઓથી,
છતાં મનગમતાં ફળ ઝંઝોડવામાં વાર લાગે છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૭-૦૨-૨૦૧૮)

બેસવું ક્યાં લગ પ્રતીક્ષાની આ સૂની પાળ પર,
એક ફળ ક્યારેક તો આવે ને ભૂખી ડાળ પર?!

જિંદગી એક જ સહારે જીવવા નિર્ધાર્યું’તું,
જિંદગી નીકળી ગઈ સાચે જ એક જ આળ પર.

એમને ત્યાં સૂર્ય જેવા હાલ ઇચ્છાના થયા,
જાવું’તું તો ઠેઠ ભીતર, થીજી ગઈ પડશાળ પર.

દાણે દાણે જે રીતે ખાનારનું લખ્યું હો નામ,
એમ મારું દિલ લખાયું છે તમારી જાળ પર.

મન રહ્યું બંધિયાર એમાં લપસી ગઈ સૌ ઝંખના,
વાંક પાણીનો હતો પણ આળ છે શેવાળ પર.

બૉર્ડ મારી ‘હૉલિડે’નું પાછો સૂતો સોમવાર,
કેટલા વર્ષો પછી ઊતર્યો છે એ હડતાળ પર!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૪/૧૫-૧૨-૨૦૧૭)

પુસ્તક ઊઘાડતાં શું જૂનું ગુલાબ મહેકે?
ના, ફૂલ એ સૂકું નહિ, પણ યાદ એક ચહેકે.

યાદોનું કામ પાછું અદ્દલ શરાબ જેવું,
જે જેટલી જૂની લે, એ એટલું જ બહેકે.

યાદોના વનમાં એને શોધું તો કઈ રીતે હું?
જાઉં જો ત્યાં તો અહીં ને અહીં હોઉં તો ત્યાં ગહેકે.

બોલો, વધી વધીને એ શું બગાડી લેશે?
પણ યાદ અડકી લે તો કોઈ એનું એ જ રહે કે?

ના આગ કે ના તણખો, ના વીજ કે ના તડકો
યાદોમાં એવું શું છે કે રોમ-રોમ દહેકે?

મોસમને લાગે મહિના, યાદોનું એથી ઊલટું,
ચપટીમાં પાનખરના સ્થાને વસંત લહેકે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૦-૪/૦૧-૦૭-૨૦૧૮)

(દીપમાળ….                           …ગોવા, ૨૦૧૮)

*

એનું ક્યાં કો’ પ્રમાણ છે જ હજી?
છે તો બસ, ખેંચતાણ છે જ હજી.

છે, હજી પણ સમય છે, આવી જા
ખોળિયામાં જો, પ્રાણ છે જ હજી.

એક સોરીથી પણ પતી ન શકે,
એવી મોટી ક્યાં તાણ છે જ હજી?

વાગું કે નહીં એ હાથમાં જ નથી
બાણ પર એ દબાણ છે જ હજી.

કાલની વાત પર તું ગેમ ન રમ,
કાલની કોને જાણ છે જ હજી?

સામા થઈ જઈએ તો હસી તો શકાય
એટલી ઓળખાણ છે જ હજી

પ્રાણ નામે હલેસાં છૂટ્યાં પણ
દેહ નામે તો વહાણ છે જ હજી.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૨૩-૦૩-૨૦૧૮)

(પ્રતીક્ષા….                                                                …ગોવા, ૨૦૧૮)

(યાયાવર…..                                     સુરખ્વાબ! કબીરવડ, ૨૭-૦૬-૨૦૧૦)

*

સંબંધમાં હજીપણ એ દાબ રહી ગયા છે.
પીછાં ખરી ગયાં પણ રુઆબ રહી ગયા છે.

એથી જ તો મુસાફર અટકી રહ્યો જીવનભર,
મંઝિલ ને રસ્તા ગાયબ, અસબાબ રહી ગયા છે.

યાયાવરી કરીને આંસુ ઊડી ગયાં પણ
આંખોના કોરા કાંઠે સુરખાબ રહી ગયાં છે.

વર્ષો પછી હું એને ભેટ્યો તો એમ લાગ્યું,
બાકી બધું જ ગાયબ, આદાબ રહી ગયા છે.

લૂટો, લૂટો, લૂટી લો, લૂટ્યો નહીં લૂટાશે-
આંખોમાં એક જણની બે ખ્વાબ રહી ગયાં છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૮-૦૧-૨૦૧૮)

(અક્સ…..                                  વારકા બીચ, ગોવા, ૦૧-૦૫-૨૦૧૮)

(ચિત્રમાં હજી આકાશ ભૂરું છે…      …જૂહુ બીચ, ૨૦૧૭)

*

પૂરું ભરી દીધું? જરા જુઓ, શું પૂરું છે?
ઇચ્છા! આ કેવું પાત્ર છે? કાયમ અધૂરું છે!

ચાખું છું, થૂકું છું સતત, એ નકરું તૂરું છે,
સાચવ્યું છે એના માટે એ મધથી મધુરું છે.

શોધું છું પંચતંત્રનો એ કાચબો બધે;
જેને મળું છું, સસલું છે- આરંભે શૂરું છે.

સાવ જ ભૂંસી નંખાયો નથી લીલો રંગ, દોસ્ત!
એથી જ ચિત્રમાં હજી આકાશ ભૂરું છે.

શબ્દો પીધા કે બીજી બધી પ્યાસ થઈ ખતમ,
એથી વધુ છે કંઈ કે જે માટે હું ઝૂરું? છે?

વિચાર એ વિચારીને પાછો વળી ગયો-
માથાં જ કૂટવા છે તો અહીંયા શું બૂરું છે?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૩૦-૦૩-૨૦૧૮)

*

(ઠસ્સો…       …નાનો પતરંગો, કૉર્બેટ, ૨૦૧૭)

જીવન એક પરપોટો….

*

આ વખતે કંઈક નવું કરીએ… પ્રસ્તુત ગઝલમાં એક શેરમાં બે શ્લેષ અલંકાર વાપર્યા છે…  જોઈએ, વાચકમિત્રો એ પકડી શકે છે કે કેમ?

*

જ્યારે ભ્રમ હયાતીનો બુદબુદાનો ભાંગશે,
થઈ જશે હવા હવા, પાણી પાણી થઈ જશે.

જિંદગીમાં એક ક્ષણ, દોસ્ત! એવી આવશે,
સરખું લાગશે બધું – છે, હતા, નથી, હશે !

માર્ગ લઈ નવો તું જો ચાલ ચાલ રાખશે
ચાલ પડશે એ રીતે, જગ પછીતે ચાલશે

ના, કશું જ નહીં થશે, ના દિવસ થશે, ના રાત
જે ઘડીએ તું મને ‘આવજો’ કહી જશે…

‘તું નથી’ની ટ્રેન તું, ખાલી પ્લેટફૉર્મ હું:
શું ફરક પડે પછી, થોભે કે ન થોભશે?

શું કરું, ખબર નથી; ક્યાં જવું, ફિકર નથી,
શબ્દનું શરણ લીધું, રહીશું જેમ રાખશે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૯-૧૦-૨૦૧૭)

(બેમાંથી એક થઈએ…                          …ભુજ આઉટસ્કર્ટ, ડિસે, ૨૦૧૭)

*

શબ્દો ખરી ગયા છે, નિઃશબ્દતા ઊગે છે,
તારી ને મારી વચ્ચે એક વારતા ઊગે છે.

પહોંચ્યું છે મૌન જ્યારે આજે ચરમસીમા પર,
બેમાંથી એક થઈએ એ શક્યતા ઊગે છે.

સૂરજ ! તને છે સારું, ઊગવાનું એકસરખું
દિનરાત ચોતરફ અહીં વૈષમ્યતા ઊગે છે. *

દર્પણ તૂટ્યા પછીની ખાલી દીવાલમાંથી,
ખુદને મળી શકાશે એ સજ્જતા ઊગે છે.

સગપણમાં વચ્ચે વચ્ચે તકલીફ આવી ક્યાંથી?
રોપ્યું નથી જ મેં તો કંઈ પણ છતાં ઊગે છે!

કરમાઈ શીદ ગયા છો, ડેડ-એન્ડ જોઈ દૂરથી જ?
રસ્તામાં થઈને રસ્તો આગળ જતાં ઊગે છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૨-૦૧-૨૦૧૮)

* વિષમતા અને વૈષમ્યની સરહદ પર રમતા-રમતા ‘વૈષમ્યતા’ શબ્દનો અહીં જે પ્રયોગ થઈ ગયો છે એ ભાષાકીય ભૂલ છે. નવો સુધારો ન કરું ત્યાં સુધી આ શેર રદ ગણવો. આ ભૂલ તરફ ધ્યાન દોરનાર મિત્રોનો સહૃદય આભાર…

(શક્યતા ઊગે છે….                     …રિજેન્ટા રિસૉર્ટ, ભુજ, ડિસે, ૨૦૧૭)

(યે હસીન વાદિયાં….                     . ….ભુજ આટઉસ્કર્ટ, ૨૪-૧૨-૨૦૧૭)
*

આપણે રહેવાનું કેવળ આપણામાં
આપણે મળવાનું કેવળ ધારણામાં.

હૂંફ શાને શોધે છે તું તાપણામાં?
એટલી ઉષ્મા નથી શું આપણામાં?

પાંપણોમાં એ જ તો તકરાર થઈ છે –
કોણ રોકી રાખે સપનાં બારણાંમાં?

ફોન કરવો તો હવે સંભવ નથી પણ
એનો નંબર છે હજી સંભારણામાં.

આપણાથી ક્યાંય પહોંચી ના શકાયું,
આપણે અટકી રહ્યાં હોવાપણામાં.

ફેર જો કોઈ હતો તો શ્વાસનો, બસ!
એકસરખા સૌ સૂતા છે ખાંપણાંમાં.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૦-૧૨-૨૦૧૭)
*

(ધાબળો……..                                      …સ્મૉગ, ભુજ, ૨૩-૧૨-૨૦૧૭)

(પર્વતનું આંસુ…..                                                                                    …નૈનિતાલ, ૨૦૧૭)

*

ઘેર બેઠાં ડૂબાડે એવા છે,
તારા વિચાર છે કે રેવા છે?

ન વિચારી શકું કશું આગળ,
તારો અહેસાસ જાનલેવા છે.

આયના ગામના થયા ઘરડા
ઓરતા તોય જેવાતેવા છે?

ફક્ત ફિલ્માવવાને લંબાવે,
આજ લોકોના હાથ કેવા છે!

એ જ આગળ છે ખોટું કરવામાં
વાતે-વાતે જે ‘દેવા! દેવા!’ છે.

શ્વાસને પ્રાણવાયુ બક્ષે છે,
શબ્દને કંઈ તો લેવાદેવા છે!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૭-૦૯-૨૦૧૭)

(બોલ, ડૂબવું છે?…..                                                             ….કાન્હા જંગલ, ઉત્તરાખંડ, ૨૦૧૭)

(આપણી વચ્ચે….                                                   …રેડ બીલ્ડ બ્લુ મેગ્પાઇ, ઉત્તરાખંડ, ૨૦૧૭)

*

આપણી વચ્ચે હવે કંઈ પણ નથી,
જે હતી ક્યારેક એ સમજણ નથી.

આપણી વચ્ચે શું એવું થઈ ગયું?
હું નથી એ જણ, તું પણ એ જણ નથી.

આપણી ચાદરના ખિસ્સામાં હવે
સળવળે સળ દેવા એવી ક્ષણ નથી.

આપણાં ઘડિયાળ પાસે એકપણ
નોખા ટાઇમઝોનનાં કારણ નથી.

આપણે અહીંથી હવે થઈએ અલગ,
આપણી પાસે હવે કંઈ પણ નથી.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૨-૧૧-૨૦૧૭)

(ઇતિ-હાસ…..                                                         …પરિસર,હુમાયુ મકબરા, દિલ્હી, ૨૦૧૭)

(ચકળવકળ….       ઇન્ડિયન પેરેડાઇઝ ફ્લાયકેચર, કોર્બેટ, 2017)

*

નોખું જ કૈંક પ્રાપ્ત થશે, બાતમી હતી,
જીવતાં જણાયું એ જ સડુ જિંદગી હતી.

તારી કે મારી, કોની હતી? અન્યની હતી?
એ તક જે ભરબજારમાં રસ્તે પડી હતી.

ઝૂકું તો તેજ ભાગી શકાશે એ યોજના
લોકોની દૃષ્ટિએ ભલે શરણાગતિ હતી.

બીજાની માલિકીની ભલે કહી બધાએ પણ
છે કોણ જેને કરવી પરત જિંદગી હતી?

દુનિયાના કાળા કામની સામે મેં જે ક્ષણે
આંખો મીંચી કે ચારેતરફ રોશની હતી.

બસ, એટલો સમય હું બીજાથી અલગ પડ્યો-
કાગળ, કલમ ને શબ્દની જે જે ઘડી હતી

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૮-૨૯/૧૦/૨૦૧૭)

(અમૃતપાન….                                            ….ઓરિએન્ટલ વ્હાઇટ આઈ, કોર્બેટ, 2017)

(તેરી ઇક નિગાહકી બાત હૈ….                                           …સિંગાપોર, નવેમ્બર, ૨૦૧૬)

*

આખરીવારની એ મસ્ત નજર, શું કહેવું?
વર્ષો વીત્યાં છતાં વીતી ન અસર, શું કહેવું!

કો’કે મારી જ ગઝલ એને કહી, મારી સમક્ષ
દાદ લીધી, હું રહ્યો દાદ વગર, શું કહેવું!

સ્વપ્નને પગ હતા, પગભર હતાં, પણ કંઈ ન થયું;
રાતની કેવી હતી રાહગુજર, શું કહેવું!

ક્યાંથી ક્યાં વાત ઘડીભરમાં લઈ આવી એ,
હું કહી શક્તો હતો ખૂબ, મગર શું કહેવું!

તું મળી ત્યારે ખબર થઈ શું છે ગ્લૉબલ વૉર્મિંગ?
ફૂલ વિન્ટરમાં અનુભવ્યો સમર, શું કહેવું!

જે દીધું ચારે તરફથી એ દીધું વેતરીને,
જિંદગીએ જરા છોડી ન કસર, શું કહેવું!

-વિવેક મનહર ટેલર
(૦૫-૦૯-૨૦૧૭)

*

(નજરના જામ છલકાવીને….                                            …સિંગાપોર, નવેમ્બર-૨૦૧૬)

(અપના કિનારા….                         ….ઉત્તરાખંડ, ૨૦૧૭)

*

સિમ્પલ છે, જોવા નહીં મળે તમને કશે
આ વારતામાં ‘પણ’, ‘યદિ’, ‘અથવા’, ‘અને’…

વર્ષા પછીના વૃક્ષ સમ તું છે, પ્રિયે!
થોડી હવા ચાલી ને તેં ભીંજ્વ્યો મને.

શું શબ્દ, તું તો શ્વાસ પણ માંગી શકે,
બસ, પ્રેમથી એકવાર કહી દે, ‘આપ ને’

સ્મિત દઈને પૂછ્યું ‘કેમ છો’ એ દૃષ્ટિએ,
ઉત્તર દીધો ચૂકી ગયેલી ધડકને.

એવું નથી કે ભાગ્ય બસ, ભાગ્યા કરે,
એવું બને, જાણ જ ન હો પણ હો કને.

આયામ દિલના નિતનવા ખૂલ્યા કરે,
બંનેમાં વારંવાર થાતી અનબને.

તકલીફ વહેતી રહે સતત એક છત તળે,
બે જણ કિનારા થઈ રહે એ પણ બને.

રહેવા દીધું ક્યાં અણદીઠું કંઈ ગૂગલે?
ઘટમાં તો બાકી લાખ ઘોડા થનગને.*

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૨/૧૩-૦૮-૨૦૧૭)

આખી ગઝલમાં બધા મત્લા જ છે. દરેક મત્લાના પહેલા (ઉલા) મિસરામાં સુસ્ત કાફિયા અને બીજા (સાની) મિસરામાં ચુસ્ત કાફિયા પ્રયોજ્યા છે. આપને આ પ્રયોગ કેવો લાગ્યો એ જણાવશો તો આનંદ.

(*= પુણ્યસ્મરણ : “ઘટમાં ઘોડા થનગને આતમ વીંઝે પાંખ, અણદીઠેલી ભોમ પર યૌવન માંડે આંખ” -ઝવેરચંદ મેઘાણી)

(ધુંઆ ધુંઆ સા હૈ શમા…                 …કૌસાની, ૨૦૧૭)

(જરા આ ચાંચુડી ઘડાવી દો ને….                               Green Backed Tit, કૌસાની, ૨૦૧૭)

*

બધું ભૂલી જવું છે દોસ્ત! પણ સમય તો લાગશે!
ઉતારી દેવો છે આ બોજ પણ સમય તો લાગશે!

વધી જવું છે પણ શું યાદ તમને બાંધી રાખે છે?
થઈ જશે બધાનો તોડ પણ સમય તો લાગશે!

ભલે નિદાન થઈ ગયું, ભલે ઈલાજ પણ ખબર,
ભલે જૂનો જ છે આ રોગ પણ સમય તો લાગશે!

મને ગમી ગયાં છે એ, કદાચ ત્યાંય એવું છે,
ન વચ્ચે કોઈ રોકટોક પણ સમય તો લાગશે!

ભલે વિકાસની ઊઠી રહી છે આંધી ચોતરફ,
નવું નવું બને છે રોજ પણ સમય તો લાગશે!

શબદને હાથ ઝાલીને કલમ પલાણી છે મેં તો,
જીતી જવો છે મર્ત્યલોક, પણ સમય તો લાગશે!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૩-૦૯-૨૦૧૭, ૩.૦૦થી ૩.૩૦)

*

(હેરસ્ટાઇલ કેવી લાગી, કહો તો…..                       …White Cheek Bulbul, પંગોટ, ૨૦૧૭)

(એક ચૂંટિયો તો ખણ….                                            ….જુરોંગ બર્ડ પાર્ક, સિંગાપુર, ૨૦૧૬)

*
તું દૂર થાતી જાય છે એ વાત હું જાણું છું, પણ…
હું હાથ લંબાવી અડી શકતો’તો, તું ક્યાં છે એ જણ?

હા, કૈંક છે જેના લીધે સગપણનું થઈ ગ્યું છે મરણ,
વ્યક્તિ મટી તું ધીમેધીમે થઈ રહી છે સંસ્મરણ.

જે વારતા બટકી ગઈ એને લખીને શું કરું?
કાગળ ઉપર મેં જાત મૂકી ને તરત જન્મ્યું કળણ.

ચાલે નહીં એવી કલમ લઈને હવે હું જઈશ ક્યાં?
અ-ક્ષરશીશીમાંથી જીવન સરકી રહ્યું છે કણ-બ-કણ!

નિઃશ્વાસ છાતીમાં ભરું છું કે ભરુ છું શ્વાસને?
આવી ઊભી છે આ સમજની પારથી ઊગેલી ક્ષણ.

ને હા, હજી પણ શ્વાસની આવાગમન ચાલુ જ છે?
વિશ્વાસ બેસે, કમ સે કમ તું આવી એક ચૂંટિયો તો ખણ!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૧-૦૪-૨૦૧૭)

(એય…. આ બાજુ તો જો….                        …સ્ટ્રિક્ડ લાફિંગ થ્રશ @ કૌસાની, ઉત્તરાખંડ, ૨૦૧૭)

(ઝીરો મોબિલિટી…                                                                 …મેટ્રો, સિંગાપોર, ૨૦૧૬)

*

રમતા રહીશું ક્યાં લગ,બોલો, ચલકચલાણી?
આગળ તો આવે કોઈ, પોતાનો વારો જાણી.

શા માટે થઈ રહ્યાં છો, સરકાર! પાણી-પાણી?
પાણીમાં જઈ રહી છે ઈજ્જત ગગન-સમાણી?

સંબંધમાં હું છેક જ તળિયા સુધી જઈ આવ્યો,
તળિયામાં શું બળ્યું’તું? તળિયામાં ધૂળધાણી.

હોવાની પેલી બાજુ આવી મને મળો તો
સમજાવું – છોને બે હો, હર શ્વાસ છે ઉજાણી.

પંખીએ ચોપડામાં શેરો કરી લખ્યું કે –
વૃક્ષોના શેરો ખોટા, બિલ્કુલ નથી કમાણી.

મોબાઇલ આવ્યો એ દિ’ માણસની કુંડળીમાં,
બધ્ધા જ ખાને ઝીરો મોબિલિટી લખાણી.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૭-૦૬-૨૦૧૭)

*

(છટા….                                                                   …….પંગોટ, ઉત્તરાખંડ, ૨૦૧૭)