before I slip

0_kingfisher
(છટા….. …શ્વેતકંઠ કલકલિયો, ભરતપુર, ફેબ્રુ, ૨૦૧૪)

*

કૂકડો ક્યારે ગાયબ થઈ ગયો,
ખબર પણ ન પડી.
ચકલી વિશે તો છાપામાં અવારનવાર આવતું રહે છે
એટલે એ ધ્યાનમાં છે.
પોપટ વિશે કોઈ લખતું નથી
પણ એનો મને ખ્યાલ છે.
બિલાડી ?
લાસ્ટ ક્યારે જોઈ હતી?
– હમ્મ્મ્મ્મ્…
ગોખલા અને કબૂતર ?
ઘૂટરઘૂ?
ENT-Eye વાળાને બતાવું કે પછી બરાબર જ હશે?
કાગડા-કૂતરા જો કે વધતા જ જાય છે.

અર્બનાઇઝેશન વિશે કવિતા ઘણા લખી ગયા છે.
મારે એ નથી લખવી.
હું તો જાણતો જ હતો
કે શહેરમાં પણ જંગલ dark અને deep જ છે.
અને મેં કોઈ પ્રોમિસ પણ કર્યું નહોતું.
હા, miles to go before I sleep…
miles to go before I slip!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧-૧૧-૨૦૧૪)

*

a_IMG_9777 copy
(તાક…..                          …કાબરો કલકલિયો, ભરતપુર, ફેબ્રુ, ૨૦૧૪)

સાચો શબ્દ

scsm_first n third saturday

*

(વનવેલી સૉનેટ)

સાચો શબ્દ જડી આવે એની રાહ જોવામાં જ
એઝરા પાઉન્ડે એક આખું વર્ષ કાઢી નાંખ્યું.
પેરિસના મેટ્રો સ્ટેશને જોયેલા ચહેરાઓને
કંડારવા છત્રીસ પંક્તિઓ લખી. છત્રીસની અઢાર કરી ને અંતે
બે જ પંક્તિ ને ચૌદ શબ્દોની કવિતા વરસ પછી આ દુનિયાને આપી.
વરસોથી એ કવિતા જગ આખાને મંત્રમુગ્ધ કરતી આવી છે અને કીધા કરશે.

એક સાચી કવિતા, એક શબ્દની રાહ માણસ ક્યાં સુધી જોઈ શકે ?
મારે દર શનિવારે મારી વેબસાઇટ ઉપર એક નવી કવિતા અપલોડ કરવાની હોય છે.
પાઉન્ડને શું હતાં આવાં કોઈ કમિટમેન્ટ ?
આજે ફરી મારે અઠવાડિક કવિતા પૉસ્ટ કરવાનો દિવસ આવી ઊભો છે.
થોભો જરા, ગજવા ફંફોસી લઉં. ઘસાઈ ન ગયો હોય એવો કોઈ
શબ્દ કે ચવાઈ ન ગઈ હોય એવી કોઈ કવિતા બચ્યાં છે ખરાં મારા ખિસ્સામાં ?

ઓ પાઉન્ડ, યુ બાસ્ટર્ડ ! ખુશ ?
મેં કેલેન્ડરમાંથી શનિવાર જ ફાડી નાંખ્યા છે કાયમ માટે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૮-૧૦-૨૦૧૪)

લાલ રંગ…

red flower by vivek tailor
(યે લાલ રંગ કબ મુજે છોડેગા…. …અંગ્રેજી કબ્રસ્તાન, સુરત, ૧૭/૧૨/૨૦૧૪)

*

પાકિસ્તાનની એક શાળામાં સોળમી ડિસેમ્બરે આતતાયીઓએ કરેલા માસુમ ભૂલકાઓના નૃસંહારના નગ્ન નાચના અનુસંધાનમાં એક નાનકડી વાત… એક ભારતીય હોવાના નાતે.. એક મનુષ્ય હોવાના નાતે…

*
રોજની જેમ જ
આજે પણ
જાતજાતના રંગના સૂરજ
કોરા કાગળ પર ઊગી આવ્યા હતા.
પીળો સૂરજ… ભૂરો સૂરજ… લીલો સૂરજ…
વાદળી.. પોપટી… જાંબલી… નારંગી… મોરપિંચ્છ…
નાચતો સૂરજ… ગાતો સૂરજ…
ખાતો… પીતો… રમતો… કૂદતો…
ને અચાનક
ઘડ-ધડ-ધડ-ધડ કરતીક એક લાલ પીંછી બધા પર ફરી વળી.
ભરયુવાનીમાં કપાળથી કંકુ ખરે
એમ
પૂર્વમાં જ આથમી ગયેલા બધા સૂરજ
આકાશને પૂછતા ગયા –
આ લાલ રંગ આપણે જ ભેગાં મળીને બનાવ્યો હતો ને
બીજા પર નાંખવા માટે ?
હવે… આકાશ શું બોલે ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૬/૧૨/૨૦૧૪)

*

design by vivek tailor
(સમયના પ્રહાર….                  …અંગ્રેજી કબ્રસ્તાન, સુરત, ૧૭/૧૨/૨૦૧૪)

પૉસ્ટ નં: ૫૦૦ : એ હું જ છું (તસ્બી ગઝલ)

mosque by Vivek Tailor

*

“શબ્દો છે શ્વાસ મારા”ની આ ૫૦૦મી પૉસ્ટ પર આપ સહુનું હાર્દિક સ્વાગત છે… આપનો જે સ્નેહ મળતો રહ્યો છે એ જ સ્નેહ અનવરત મળતો રહેશે એજ આશા…

*

આભથી વરસે છે જે એ હું જ છું,
ને નીચે તરસે છે જે એ હું જ છું.

જાણે છે તું : જાણું છું, તું જાણે છે-
કાય-વાક્-મનસે છે જે એ હું જ છું.

તું ઘડી કૃષ્ણાય તો સમજી શકે-
હર ઘડી તલસે છે જે એ હું જ છું.

શહેરના અક્કેક ભીષ્મો જાણે છે:
‘હર ક્ષણે વણસે છે જે એ હું જ છું.’

આયના ! તું બે’ક પળ વચ્ચેથી ખસ,
રૂબરૂ ચડસે છે જે એ હું જ છું.

તું ગઝલના અક્ષરો ચીરી તો જો…
મૌન થઈ કણસે છે જે એ હું જ છું.

આંખમાં આંખો પરોવી કહી તો જો –
‘સારે કે નરસે છે જે એ હું જ છું.’

હાથ લંબાવી, લે ઝીલી લે મને,
આભથી વરસે છે જે એ હું જ છું.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૫-૦૯-૨૦૧૩)

*

prayer by Vivek Tailor

ઊંચો

swayam with me
(વધુ ઊંચુ કોણ ? હું કે તું ?….. …ઉદયપુર, ૨૦૧૪)

*

પપ્પા ! જુઓ, હું તમારાથી ઊંચો !
ખેંચીને
એણે મને અરીસાની સામે
ઊભો કરી દીધો.
હા, ભાઈ !
વાત તો સાચી.
પેંગડામાં પગ ઘાલ્યો ખરો તેં…
હજી છેલ્લે એણે ચેક કર્યું હતું ત્યારે તો
એકાદ સેન્ટિમીટર બાકી હતું
ને એટલામાં તો એ આગળ પણ વધી ગયો !
અચાનક

વધતી ઊંમરનો બોજો અનુભવાયો.
મેં અરીસાને પૂછ્યું –
દીકરો વધુ ઊંચો થયો છે
કે
હું થોડો ઝૂકી ગયો છું ?!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૧-૦૯-૨૦૧૪)

*

swayam with myself
(Stay cool, my dad….                …ઉદયપુર, ૨૦૧૪)

નેકેડ-ન્યૂઝ

cowboy by Vivek Tailor
(આજ કા પી.કે…..              …ટાઇમ્સ સ્ક્વેર, મે, ૨૦૧૧)

*

કેટલાક લોકો કપડાં ઉતારીને બેડરૂમમાં એકલા પણ
અરીસાની સામે ઊભા રહી શકતા નથી.
(કળશ પૂર્તિ, દિવ્ય ભાસ્કર, પાના નં-૬, ૧૬/૦૭/૨૦૦૦)

મહાનગરમાં કરવામાં આવેલા એક સર્વે અનુસાર
૨૯% યુગલો આપણે ત્યાં એવા છે જ્યાં પત્નીએ કદી પતિને નિર્વસ્ત્ર જોયો જ નથી,
રાતના અંધારામાં અડધા કપડાં ઉતારીને પતિ, બસ, સેક્સ કરી લે છે.
(સ્પિકિંગ ટ્રી, ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા, પાના નં -૨, ૧૨/૦૨/૨૦૦૪)

ભારતીય ટીમ વર્લ્ડ કપ જીતશે તો હું ટીમના ખેલાડીઓ સામે મારા કપડાં ઉતારીશ.
(પૂનમ પાંડે @ ટ્વિટર.કોમ/આઇપૂનમપાંડે, ૨૦૧૧)

મુંબઈના જૂહુ બીચ પર વહેલી સવારે પ્રોતિમા બેદી નગ્નાવસ્થામાં દોડી.
(તસ્વીર: સિનેબ્લિટ્ઝ ઇનોગ્યુરલ ઇશ્યુ, ડિસેમ્બર, ૧૯૭૪)

કપડાં ઉતારવા કરતાં મુખૌટુ ઉતારી દેવાય છે ત્યારે હું વધુ નગ્ન ‘ફીલ’ કરું છું.
બેડરૂમમાં પણ ખાલી કપડાં ઉતારવા જ સારા…
(કયું પેપર હતું? કયા દિવસનું? કયું પાનું?)

કોઈને યાદ છે?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૩-૦૭-૨૦૧૪)

*

cowboy by Vivek Tailor
(નેકેડ કાઉબૉય…..                                …ટાઇમ્સ સ્ક્વેર, મે, ૨૦૧૧)

વહી ગયેલા સંબંધો, મને માફ કરો…

P6021775
(ત્રિવેણી…                      …. ઝંસ્કાર તથા સિંધુ નદી, લદાખ, જુન-૨૦૧૩)

*

વહી ગયેલા સંબંધો…
પાછળ
રહી ગયેલા સંબંધો…
મને માફ કરો!
તમારા પુણ્યસ્મારક હું સ્મરણમાં સાચવી નથી શક્યો.
ક્યારેક બે’ક પળ આપણે સાથે ભરી હતી સમયના ત્રીજા કિનારે…
ક્યારેક તમે તમારો ગમો ટેકવીને બેઠા હતાં મારા ખભા પર..
ક્યારેક મારા શ્વાસ ફરતે અણગમો વીંટાળીને ગૂંગળાવ્યો પણ હતો…
સમાંતર સપનાંઓની પટરી પર મારા વિશ્વાસને તમારા વિશ્વાસથી ઝાલીને
આપણે ચાલી જોતાં હતાં
પણ અચાનક સામેથી કંઈ નહીં ધસી આવતાં
આપણે કયાંય નહીંમાં છૂટા પડ્યાં હતાં.
પણ એ વાતને કદી નહીંમાં મૂકીને હું લગભગ ભૂલી જેવું જ ગયો છું.
શું કરું ?
હું પાણી છું.
સ્થિર પણ થઈ શક્યો હોત
તમારી યાદના કિનારાઓમાં બંધાઈને એકાદ સરવર બની.
પણ મને સમાંતર સપનાંઓની પટરીની વચ્ચે વહેતાં રહેવાનું જ ફાવ્યું છે –
કશે નહીંના મુખત્રિકોણ તરફ…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૪-૧૦-૨૦૧૪)

*

P6021788
(ઇસ મોડ સે જાતે હૈં….                                      ….લેહ, જુન-૨૦૧૩)

એ તકલીફ છે…

P6042464
(રણ મહીં ખીલ્યો છું…..                    ….નુબ્રા વેલી, લદાખ, જુન-૨૦૧૩)

*

સહુ મિત્રોને દિવાળીની શુભકામનાઓ તથા નૂતન વર્ષની હાર્દિક વધાઈ….

*

સ્હેજ ખરડાયો છું એ તકલીફ છે ?
ખૂબ પંકાયો છું એ તકલીફ છે.

રણ મહીં ખીલ્યો છું એ તકલીફ છે,
સાવ વણમાંગ્યો છું એ તકલીફ છે.

હું કશું સમજ્યો નથી એવું નથી,
હું બધું સમજ્યો છું એ તકલીફ છે.

તેં ગુમાવ્યાની છે તકલીફ કે પછી,
હું બધું પામ્યો છું એ તકલીફ છે ?

ધર્મ તારો, કર્મ એનું, તે છતાં
હું જ શસ્ત્રાયો છું એ તકલીફ છે.

રાત્રે તારામાં ભળું છું, ના ગમ્યું ?
તારો પડછાયો છું એ તકલીફ છે ?

યાદ ખર્ચી ખર્ચીને જીવવા જતાં
હું જ ખર્ચાયો છું એ તકલીફ છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૪-૦૮-૨૦૧૪)

*

IMG_1131
(ખારપાટ…..                           ….ભાવનગર હાઇ-વે, એપ્રિલ, ૨૦૧૪)

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(હું જોઉં છું કે….                                  ….ઉભરાટ, ૨૫-૦૮-૨૦૧૩)

*

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે
અને હવે મને તારા વિચાર આવે છે,
વિચારું છું, શું સફરમાં હજી તું સાથે છે ?
હતું જે કાલ, હજી આજમાં શેં મ્હાલે છે ?
વીતી ગયેલ શું સાચે કોઈ વિતાવે છે?

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે
મુકાબલો છે હવે મારો, બસ સમય સાથે,
વિતાવું છું કે વીતું છું હું કાળના હાથે ?
સવારે શું થશે, ના જાણ્યું જાનકીનાથે,
સફર કે હું, પડ્યું છે કોણ જો, કોના માથે ?

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે
જવાનું ક્યાં છે ગતાગમ નથી મને કોઈ,
ચરણ નથી, નથી રસ્તા, દિશા કને કોઈ,
સફરમાં છું કે નથી એય ક્યાં છે યાદ હવે ?
છતાંય ઇચ્છું છું, છું ક્યાં, કહે તને કોઈ.

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે
હવે એ જોવાનું કે શું કશું ભૂલાયું છે ?
બધું જ લીધું છે કે લીધું છે એ ધાર્યું છે ?
સ્મરણ શું ખાણી-પીણીથી વધુ સવાયું છે ?
ત્યજી શકાયું નથી, શું એ પ્રાણવાયુ છે ?

હું જોઉં છું કે હું છું એકલો સફરમાં હવે
હું ચાલ-ચાલ કરું તોય કેમ આવું બને ?
ફરી ફરીને બસ, આવે છે એ જ માર્ગ, અને
હું ત્યાંને ત્યાં જ મળી જાઉં છું ઊભેલો મને,
વધી શકાશે નહીં, ક્યાંય શું ત્યજીને તને ?

હું જોઉં છું, શું છું હું એકલો સફરમાં હવે ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૮-૦૮-૨૦૧૪)

*

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(એકલો….                                      ….અંદમાન, નવેમ્બર, ૨૦૧૩)

વિશ્વાસ

leaf by Vivek Tailor
(પાંદડાની હસ્તરેખાઓ….                                  ….એટલાન્ટા, ૨૦૦૯)

*

૧.
જિંદગીભરના શ્વાસ
ખર્ચી નાંખીને પણ
ચપટીક વિશ્વાસ
ખરીદી શકાતો નથી.

૨.
વિશ્વાસમાંથી
શ્વાસ ખરી પડે
એને
આપણે નિઃશ્વાસ કહીએ છીએ.

૩.

ફેફસાં હવાને નહીં,
એક માથું
એક છાતી
એક આખા જણને
શ્વાસમાં ભરે
એ વિશ્વાસ.

૪.
એ જ બીજ
જમીનમાંથી માથું ઊંચકી શકે છે
જેને
પાંખ ફૂટ્યાનો વિશ્વાસ છે.

૫.

વિશ્વાસ લથડે છે
ત્યારે
સંબંધને ફ્રેક્ચર થાય છે
અને
ભલભલા POP એને સાંધી નથી શક્તા.

૬.

સ્મરણોના ઓરડામાં
ફરી ફરીને હું આવ્યા કરું છું,
એનું કારણ
તારા માટેનો પ્રેમ નહીં,
તારા પરનો વિશ્વાસ છે.

૭.

સાચવીને મૂકાયેલા
પીપળાના પાનને
ચોપડીના પાનાં
પારદર્શક બનાવી દે છે
કેમકે એને વિશ્વાસ છે
કે
આ પાનની અંદરની ચોપડી વધુ ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે.

૮.
સવારે
એક ચોપડીના પાનાં વચ્ચે
થોડો વિશ્વાસ મૂકીને હું ગયો હતો,
સાંજે આવીને જોયું તો
આખું વૃક્ષ.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૬-૦૮-૨૦૧૪)

*

tree by Vivek Tailor
(આકાર….                          …ગ્રાન્ડ કેન્યન, ૨૦૧૧)

ભફાંગ…

horse by Vivek Tailor
(શતસહસ્ત્ર ઘોડલાં…..                                   ….દુબઈ, નવે. ૨૦૧૨)

*

તેં ના પાડી જ કઈ રીતે ?
ભ્રૂકુટિ ચડી ગઈ.
શતસહસ્ત્ર ઘોડલાંઓ
પાછલા પગે ઊભા થઈને
દિશાઓને ધમરોળી દેતા ઝનૂનથી આગળ વધે
એમ
વિકરાળ મોજાં જેવો હું
સાતમા આકાશની ઊંચાઈએ ઊછાળું છું મારી જાતને
ને
ભફાંગ કરતોકને ફંગોળું છું તારા ‘ના’ના પથરા પર,
તારા અસ્તિત્વને ચૂર-ચૂર કરી ડૂબાડી દેવા…

..
.
ફીણ-ફીણ
લીરે-લીરા
ચીરે-ચીરા
મીણ-મીણ…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧-૦૭-૨૦૧૪)

*

andaman by Vivek Tailor

(સૌમ્ય સૌંદર્ય….                                     ….અંદમાન, નવે. ૨૦૧૩)

આ તે શો જાદુ ?!

trees by Vivek Tailor
(મારી સામે હું…..         …સાન્તા ક્રુઝ, કેલિફોર્નિઆ, ૨૦૧૧)

*

નથી અરીસો સામે તો પણ મારી સામે હું,
આ તે શો જાદુ ?!

હાથ મિલાવી બોલ્યો, “પ્યારે ! તું મને ‘હું’ ગણ,
શાને થઈ ગ્યો સ્તબ્ધ ? મટકાવી તો લે પાંપણ !”
– હું શું બોલું ? હવા-હવા થઈ ગઈ મારી સમજણ,
મારી સાથે કેવી રીતે બાંધું હું સગપણ ?
આજ અચાનક ‘હું’ મને ખુદ થઈ ગયો રૂ-બ-રૂ.
આ તે શો જાદુ ?!

ભૂલી પડેલી સમજણ અંતે આવી ફરી મુકામે-
મૃગજળમાં તરનારા ક્યાંથી કિનારાને પામે ?
ચૂકી જવાયેલ તકના ખાલી રસ્તાઓની સામે,
હું મને જડ્યો છું મારા પોતાના સરનામે.
જાત સુધીની જાતરા થઈ ગઈ, આખી દુનિયા છૂ !
આ તે શો જાદુ ?!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૩૧/૦૭ – ૨૩/૦૮/૨૦૧૪)

*

jelly fish by Vivek Tailor
(નથી અરીસો સામે તો પણ….                              ….શિકાગો, ૨૦૧૧)

ફેસિઅલ

sanam

*

પાનખર
ન અડે, ન નડે
એવી
ચાળીસ વસંતોનું ફેસિઅલ
ચહેરા પર લગાવીને તું બેઠી છે
ને,
ગુસ્તાખી માફ !
ઓટ વગરના દરિયા જેવો ઉન્માદ
મારી નસોના કિનારાઓમાં બંધાઈ રહેવાની ના પાડે છે.
સૂર્ય હવે બારીમાંથી અંદર આવવાની બદતમીઝી કરતો નથી.
રહી રહીને હવે એ સમજી ગયો છે
કે
તારા હોઠ પરનું ઝાકળ સૂકવી શકે
એવું કોઈ કિરણ
એની કને છે જ નહીં.
તારા રૂંવાઓનો ધોધમાર વરસાદ
મારી તપ્ત જમીન પર
અનરાધાર
પડતો રહે છે, પડતો રહે છે, પડતો જ રહે છે…
ને લોક સમજે છે
કે
મારા ચહેરા પર રઈશીની ચમક આવી છે !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૫-૦૯-૨૦૧૪)

*

hatheLi ma lakhayeli maraN ni ghaat khoTi chhe

કેવી પ્રીત ને કેવી રીસ !

lotus by Vivek Tailor
(ત્રીજું લોચન….                                          …શબરીધામ, ૨૦૦૯)

*

દૂર તો કેવા સદીઓ દૂર ને પાસ તો કેવા ભીંસોભીંસ,
આ કેવી પ્રીત ને કેવી રીસ !

એક નવી કોઈ ટ્રેન જ્યાં આવી, આપણી વચ્ચે ફાટક બંધ,
એક સાંજના ઓળા ઊતરે, પોયણીઓના ત્રાટક બંધ;
એક વીતી ક્ષણ ફરી પ્રવેશતાં અધવચ્ચેથી નાટક બંધ,
પણ ‘બંધ’ સ્કંધ પર બે જ ઘડી પણ વધુ રહે તો નીકળે ચીસ.
આ કેવી પ્રીત ને કેવી રીસ !

કેમ માંડવું સંબંધોમાં તડકા ને છાયાનું ગણિત ?
સાથમાં જુદા, જુદા:સાથે એવી થઈ જીવનની રીત;
ક્યારેક એક જ ઇંટ નડે, ક્યારેક નડે ન આખી ભીંત,
આમ ને આમ જ વીસ ગયાં, શું આમ ને આમ જ જાશે ત્રીસ ?
આ કેવી પ્રીત ને કેવી રીસ !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૫-૦૭-૨૦૧૪)

 *

shades by Vivek Tailor
(ધૂપ-છાંવ….                                                 …અંદમાન, ૨૦૧૩)

રેતશીશી

road by Vivek Tailor
(માઇલોના માઇલ મારી અંદર….   …નામેરી, આસામ, ૨૦૧૦)

*

આપણે મળ્યાં ત્યારથી,
તેં કહ્યું,
તું મને માપ્યા કરે છે
માપ્યા કરે છે
માપ્યા જ કરે છે.
શું શું માપ્યું કહે તો…
મારી અંદર કેટલા રસ્તાઓ છે એ ?
કે એક એક રસ્તામાં કેટલી સદીઓ પથરાયેલી છે એ ?
એક એક સદીમાંથી કેટલી નદી પસાર થાય છે એ ?
એક એક નદીમાં થઈને કેટલા માઇલો રેલાતા રહે છે એ ?
એક એક માઇલમાં કેટલા સગપણ વેરાયાં છે એ ?
એક એક સગપણમાં કેટલી ક્ષણો શ્વાસ લે છે એ ?
એક એક ક્ષણમાં હું કેટલો ઢોળાયો છું એ ?
બોલ તો…
પણ શું તને ખબર પડી
કે
તારી માપવાની વ્યસ્તતા દરમિયાન
આપણી જિંદગીના હાથમાંથી કેટલાક ટુકડા
રેતીની જેમ ગરી પડ્યા…
ગરી ગયેલી એ રેતીને
ઊલટાવીને
ફરી હાથમાં લાવી શકાય
એવી કોઈ રેતશીશી
માપતી વખતે તને મારામાં જડી હતી ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૧-૦૮-૨૦૧૪)

*

sand by Vivek Tailor
(રેત પર લખ્યું છે તારું નામ….                     …નામેરી, આસામ, ૨૦૧૦)

આખી મારી જાત ધરી દઉં…

pahalgam by Vivek Tailor
(એક જ વાદળ…                                …પહલગામ, કાશ્મીર, ૨૦૧૪)

*

આખો દિવસ મસ્ત વીતી જાય, મેસેજ એવો એક કરી દઉં ?
મેસેજ એક જ શાને, વહાલી ! આખી મારી જાત ધરી દઉં…

એક જ વાદળ વરસે તો પણ બોલો, કેટકેટલું વરસે ?
એક જ સપનું ફરી ફરીને, કહો, કેટલા રંગ પાથરશે ?
લાખ ભલે હો વહાલી તો પણ કેવળ એક ઇચ્છાની તરસે
બોલ આ જીવતરમાં તું કેટલા દિવસો, કેટલી રાતો ગણશે ?
તું બોલે તો લખ લખ દરિયા રંગ-રંગના ફરી ફરી દઉં.
મેસેજ એક જ શાને, વહાલી ! આખી મારી જાત ધરી દઉં…

દરવાજાની જેમ જ આજે મારી અંદર ખૂલી દીવાલો,
બારે મેઘની જેમ જ ખાંગા થઈ વરસે છે કૈંક સવાલો;
કેટલાં સ્વપ્નાંઓનો ચૂરો, કેટલી ઇચ્છા તણો મલાદો-
ખભે ઉપાડી તું જીવી છે ? વાત કરું શું ? વાત જવા દો…
મોડો મોડો હા, સમજ્યો છું તો શીદ હજીયે જરી જરી દઉં !
મેસેજ એક જ શાને, વહાલી ! આખી મારી જાત ધરી દઉં…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૦-૦૩-૧૨/૨૪-૦૬/૩૧-૦૭-૧૪)

*

Betaab wadi by Vivek Tailor
(બોલ તો વહાલી…                           ….બેતાબ વેલી, કાશ્મીર, ૨૦૧૪)

આરપાર

  reflection by Vivek tailor
(પ્રતિબિંબની આરપાર… …શ્રીનગર એરપૉર્ટ તરફ જતાં ચાલુ કારમાંથી, મે ૨૦૧૪)

*

હું સંબંધની આરપાર જઈ શકતો નથી.
માંદ એકાદ દુઃખવગો ઊંડો ઊતરું
કે એક-બે સુખવેંત સ્પર્શું, ન સ્પર્શું
ત્યાં તો
મારાં કપડાં મારી ચામડી પહેરીને નાગાં થઈ જાય છે.
જે આવતીકાલે ઊગીને ભોંકાવાના છે
એ વાળ
દાઢીની બે પળ નીચેથી દેખાવા માંડે છે.
હું જે કહેવા માંગું છું
એ વિચારો
ભવિષ્યની જીભ પર ઊગી આવે છે જંગલ જેવા
પછી
એ જંગલમાં ગોઠવીને રાખેલા બે-ચાર શ્વાસભર શબ્દો બિચારા ભૂલા પડી જાય છે.
આંખોની ખીંટી પર
નફરતની સાઇઝની બે-ચાર દૃશ્યનિંગળતી વેદના ટિંગાવા માંડે છે.
હું બે પગલાં જેટલું જ માંડ હસું છું
તેવામાં તો
હું જેવો છું તેવો દેખાવા માંડું છું
હું જેવો છું તેવો કોઈ સ્વીકારી શકતું નથી.
હું જેવો છું તેવો કોઈ સ્વીકારી શકે એમ નથી.
હું સંબંધની આરપાર જઈ શકતો નથી.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૯-૦૭-૨૦૧૪)

*

Pahalgam by Vivek Tailor
(પળોના જંગલોમાં…               …પહલગામ, કાશ્મીર, ૨૦૧૪)

સામાન

Luggage by Vivek Tailor
સામાન સો બરસ કા હૈ…. એરપૉર્ટ, ન્યૂ જર્સી, ૨૦૧૧)

*

(ઇન્દ્રવજ્રા)

સામાનમાં રાખવું શું, નહીં શું ?
માથે દઈ હાથ હું એ વિમાસું:
ખાવા-પીવાની કરવી વ્યવસ્થા,
ઇસ્ત્રેલ વસ્ત્રો, ઘડિયાળ, ચશ્માં;
સેલ્ફોન, પાકીટ, ડિઓ વગેરે,
ને સાબુ, શેમ્પૂ ભરવું સુપેરે.
થોડીક ઇચ્છા, શમણાંય થોડાં,
બાંધ્યા અકસ્માત્ જ બિસ્તરામાં…

ચાલું છું વર્ષોથી હું એકધારું,
તોયે હતો જ્યાં, હજુ ત્યાં ને ત્યાં હું,
શું કો’ સમે અંતર આ કપાશે ?
સામાન ના હોત તો શું ચલાતે ?

(વંશસ્થ)
મુસાફરી આ શું કદી પૂરી થશે ?
મને શું મારો હું કદીય લાધશે ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૭-૧૯/૦૭/૨૦૧૪)

*

Luggage by Vivek Tailor

પંચ-લાઇન

people by Vivek Tailor
(ઓગળતા પડછાયા…..           ….ગુલમર્ગ, કાશ્મીર, ૨૦૧૨)

*

અચાનક વણસી જતા સંબંધ વિશે મારે એક કવિતા લખવી છે.
એક મોટા કોમ્પ્લિકેટેડ મશીનમાંથી
એક સાવ નાનો સ્ક્રુ કાઢી લેવામાં આવ્યો
એ પછી મશીન ખોરંભે ચઢી ગયું છે-
– આટલું મને સૂઝે છે.
તમે કંઈ મદદ કરી શકો ખરા ?
કવિતા માટે તો એવું કહેવાયું છે કે –
A poem should not mean, but be.
જે આ કવિતાને આગળ પહોંચાડી શકે
એવી કોઈ પંચ-લાઇન તમને યાદ આવે છે ?
તમારા પણ કેટલા બધા સંબંધ હશે, નહીં ?
એમાં ક્યાંક ને કદીક ને કોઈક વાર તો પંક્ચર પડ્યું જ હશે ને?
એ વખતે તમને કેવી ગૂંગળામણ થઈ હશે ?
તમારી છાતી પર કેવા મણ મણના પથરા ચડી બેઠા હશે !
તમારા ચિત્તતંત્રને શું લકવો મારી ગયો હતો ?
તમે આ ભગ્નતામાંથી કેવી રીતે બહાર આવી શક્યા ?
તમે કંઈ share કરો તો મારું પણ કામ થાય.
કેમકે
હું તો આ સ્ક્રુ અને મશીનથી આગળ જ વધી શકતો નથી
અને મને અત્યારે કોઈ પંચ-લાઇન પણ સૂઝતી નથી
જે આ કવિતા પૂરી કરી શકે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૪-૦૭-૨૦૧૪)

*

horses by Vivek Tailor
(સ્નેહ…..                               ….ગુલમર્ગ, કાશ્મીર, ૨૦૧૨)

ઘર

house by Vivek Tailor
(એક માણસને કેટલી જમીન જોઈએ? …પહલગામ, કાશ્મીર, ૨૦૧૪)

*

પચાસ-સાંઠ વર્ષ લાંબી-પહોળી એક જમીન આપણને મળી.
(હવે લોકોએ આપણને આપી
કે આપણે જાતે એ મેળવી એ અહીં અગત્યનું નથી,
અહીં મહત્ત્વ છે જમીનનું)
આ જમીનમાં ભેગાં મળીને ઘર ઊગાડીએ
એમ
આપણે નક્કી કર્યું.
રોજ એક ઇંટ તું, એક ઇંટ હું
– એમ આપણે વાવતાં ગયાં.
થોડી જાત તું, થોડી હું એમ રેડતાં ગયાં.
તું થોડો સમય સીંચે, થોડો હું એમ નક્કી રાખ્યું.
ઘર તો સરસ મજાનું ઊગવા પણ માંડ્યું.
થોડું નિંદામણ પણ ઊગ્યું સ્તો !
ઘરની બધી દીવાલો પર જંગલી વેલી ચડી રહી હતી.
જંગલી સ્તો !
જાત રેડી રેડીને અમે અહીં ઘર ઊગાડીએ છીએ
ને તારે
વિશ્વાસના નામે સાવ મફતમાં ચડી બેસવાનું !?
પરોપજીવી સાલ્લી…
થોડું નિંદામણ તેં દૂર કર્યું, થોડું મેં
-એમ સફાઈ કરતાં ગયાં….
….હજી તો માંડ અડધી જમીન ખેડી શક્યાં છીએ.
અડધું પડધું જ ઘર હજી તો ઊગ્યું છે.
અત્યારે
આપણે બંને
ઘરની લીસ્સી દીવાલ પર
હાથ ફેરવી રહ્યાં છીએ,
પોતપોતાની તરફથી !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૬-૦૭-૨૦૧૪)

*

Delhi by Vivek Tailor
(ઘર, ઘર, ઘર…                                      …દિલ્હી, ૨૦૧૪)

કોરું-કોરું

three musketeers by Vivek Tailor
થ્રી મસ્કેટિઅર્સ…. ……નામેરી, આસામ, નવે-૨૦૧૦)

*

ભીતર બધું જ કોરું-કોરું.
જો કે
મારી
છત્રી પર
I love monsoon
લખેલું છે.

– વિવેક મનહર ટેલર

(૧૧-૦૭-૨૦૧૪)

 

by Vivek Tailor
(ઉઈ મા….. …..આસામ, નવે-૨૦૧૦)

કૈંક તો ભીતર તૂટી ગયું છે….

Nubra by Vivek Tailor
(આંધી અને તણખલું…..               …નુબ્રા વેલી, લડાખ, ૨૦૧૩)

*

સાંધ્યું ન સંધાતું પાછું, કૈંક તો ભીતર તૂટી ગયું છે,
લાવ્યું નથી લવાતું લગરિક, એવું તે શું ખૂટી ગયું છે ?

મૃગજળના ઊંટ પર બેસીને રણની પાર ગયું છે કોણ ?
સંબંધમાં ઊગી આવેલા ‘પણ’ની પાર ગયું છે કોણ ?
‘હું’-‘તું’ નામે ઊભા થયેલા જણની પાર ગયું છે કોણ ?
બળે છતાં વળ છૂટે ન એ વળગણની પાર ગયું છે કોણ ?
સગપણમાંથી સમજણ નામે થાપણ કોઈ લૂંટી ગયું છે…
સાંધ્યું ન સંધાતું પાછું, કૈંક તો ભીતર તૂટી ગયું છે.

ઊભ્ભેઊભ્ભી હવા ચિરાઈ, પાણીના પડ્યા બે ભાગ,
કઈ છરી ને કોણે મારી ? શી રીતે મેળવવો તાગ ?
પહેલાનાં દિવસોના તંબુમાં એક ઊંટ જોઈને લાગ
ઘૂસી ગયું ને પહેલાનાં દિવસોને કહી દીધું, ચલ, ભાગ !
એ તાળો પણ છૂટી ગયો છે, પાછળ શું શું છૂટી ગયું છે !
સાંધ્યું ન સંધાતું પાછું, કૈંક તો ભીતર તૂટી ગયું છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૯-૦૬-૨૦૧૪)

Nubra valley by Vivek Tailor
(લ્યો, સ્મરણના ઊંટ તો હાંફી ગયા….       …નુબ્રા વેલી, લદાખ, ૨૦૧૩)

કવિતાનો છોડ…

 flowers by Vivek Tailor

(મારા આંગણાનું અજવાળું……. ….એપ્રિલ, ૨૦૧૪)

*

કવિતાનો છોડ ચિંતામાં પડી ગયો છે.
પહેલાં તો કોઈ દહાડે ગીત,
કોઈ દહાડો ગઝલ.
ક્યારેક અછાંદસ,
મુક્તક, હાઇકુ, સૉનેટ-
– રોજ નવાં નવાં પાન ફૂટતાં.
અચાનક આ શું થઈ ગયું ?
સૂર્યનો તડકો તો એનો એ જ છે.
ચાંદની શીતળતા પણ કાંઈ બદલાઈ નથી.
પવને પણ એની વફાદારી બદલી નથી.
જમીનમાં પૂરતો ભેજ છે.
ખાતર છે, પાણી છે.
પાસ-પાડોશના
ગુલાબ-મોગરો-જૂઈ પણ પૂર્વવત્ ખીલે-તૂટે-ખીલે છે.
આ શેનો સડો લાગ્યો ? ને ક્યાંથી ?
અરે કોઈ ડોક્ટરને બોલાવો…
મારી નાડી રે જોવડાવો…
મને ઓસડિયાં પીવડાવો…
મને ઇંજેક્શન મૂકાવો…
કવિ પણ ફિકરમાં.
માળી આવ્યો.
જોતાં જ ડોકું ધુણાવ્યું-
ઊં….હું !
એ જ હોવા જોઈએ માળા બેટા.
દુનિયાભરના બાગ ઊજાડશે કે શું ?
ફટ્ કરતાંકને એણે મૂળમાંથી બે કીડા કાઢ્યા.
લો સાહેબ ! આ જ બાગે-બાગે પેધાં પડ્યા છે.
ઇલાજ ?
ના… સાહેબ ! ના…
કાંઈ નહીં… કાંઈ નહીં… કાંઈ નહીં…
પેલા બે કીડા કવિની આંખોમાં એમ જોઈ રહ્યા હતા
જાણે એમને ખાલી છોડ જ નહીં, કવિ જ આખો ખાવો ન હોય !
ઓહ માય !
આ કેવા કીડા ? કોઈ જ ઇલાજ નહીં ?
કોને બચાવવા ? કેમ બચાવવા ? કેમ બચવું ?
પ્રલયનો દિવસ ઢૂકડો આવી પૂગ્યો કે શું ?
અંઅઅઅ… શું નામ કહ્યું હતું માળીએ ?
વૉટ્સ-એપાઇટિસ? ફેસબુકાઇટિસ ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૩-૦૬-૨૦૧૪)

facebook by vivek tailor

(પ્રલયનો પ્રારંભ ? …..શ્રીનગર, કાશ્મીર, મે-૨૦૧૪)

હું ઝાડ નથી કે રોજ પાન ફૂટે !

tree by Vivek Tailor
(મને પાનખરની બીક ન બતાવો….         …પહલગામ, કાશ્મીર, મે, ૨૦૧૪)

*

ક્યારેક તો એવુંય થાય કે કવિનેય કવિતા લખવાનો સામાન ખૂટે,
હું ઝાડ નથી કે રોજ પાન ફૂટે !

જાણ છે મને કે મારા ગીત અને ગઝલો છે તારા રૂદિયે વસ્યા પ્રાણ,
તારી નિત નિત નવી રચનાની માંગથી યે હું નથી લગરિક અણજાણ;
બોલે છે કો’ક જ્યાં હું કાગળ-પેન પકડું છું – वो ही धनुष, वो ही बाण,
તાણી જાય વાયરો ગોરંભો એમ કોઈ મારા લખવાના ઓધાન લૂંટે,
હું ઝાડ નથી કે રોજ પાન ફૂટે !

કોરા કાગળ જેવા ખુલ્લા પગ લઈને હું શોધું સબદ નામે જણ,
સમદર-આકાશ-ધરા ખૂંદી કાઢ્યા, નથી બચ્યો એકે ત્રિભુવનનો કણ,
પણ રસ્તામાં ક્યાંય નથી કાંટા કે કાંકરા, કેમ કરી પડશે આંટણ ?
અલખ અ-લખ કહી બેઠો છે ને તું હું લખલૂંટ લખું એ અરમાન ગૂંથે ?
હું ઝાડ નથી કે રોજ પાન ફૂટે !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૦-૦૬-૨૦૧૪)

*

tree by Vivek Tailor

(થ્રી ઇડિયટ્સ….       …પહલગામ, કાશ્મીર, મે, ૨૦૧૪)

જિંદગી

Fish by Vivek Tailor
(સોનેરી શમણું…                                      …દુબઈ, નવે-૨૦૧૩)

*

ખૂબસુરત શરાબના
એક ગ્લાસમાં
પાણી ભરીને
કોઈકે
નાનકડી
સોનેરી
માછલી
નાંખી દીધી છે –
હવે

નથી મરી શકતી,
નથી જીવી શકતી.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૩-૦૩-૨૦૧૪)

*

Fish by Vivek Tailor2
(મલમલી ઇચ્છા…                                         …દુબઈ, નવે-૨૦૧૩)

મંગી

girl by Vivek Tailor
(ગ્રામીણકન્યા…     … અરુણાચલ પ્રદેશ, નવેમ્બર, ૨૦૧૦)

*

મંગી શહેરમાં રહે છે,
મારા બંગલાથી થોડે જ દૂર.
રોજ સવાર પડતામાં કામે આવી જાય.
એની મા કાછડો વાળતી હતી.
મંગી નથી વાળતી.
એ મોબાઇલવાળી થઈ ગઈ છે.
એ આવે કે તરત
મારો દીકરો એના દૂધનું મગ એને બતાવે-
જુઓ ! આમાં તળિયે બૉર્નવિટા રહી ગયું છે.
એ પોતું મારતી હોય ત્યારે
પત્ની એને મેં બતાવેલા ડાઘા બતાવે –
દાબીને પોતું મારતી હોય તો !
આ ડાઘ બબ્બે દિવસથી એમના એમ જ છે.
કપડાં ધુએ ત્યારે એને ખાસ સૂચના.
અંડરગાર્મેન્ટ્સ પર બ્રશ નહીં મારવાનું. ખરાબ થઈ જાય.
હાથથી જ ધોવાના.
ગઈકાલે સાંજે ખાતા બચેલું શાક
-માંડ ચાર-પાંચ કોળિયા જેટલું-
મમ્મી એને આપે-
તારે તો જલસા છે, નહીં ?
બધાના ઘરેથી જાતજાતનું ખાવા મળે રોજ જ.
મંગી ચુપચાપ શાકની વાડકી લઈ
પાછળ ચોકડીમાં બેસી જાય છે.
મારો દીકરો પણ પૂછતો નથી
કે એ શાક શેની સાથે ખાશે ? લુખ્ખું?
એ કામ પર ન આવે તો બધા ધુંઆપુંઆ.
આખું ઘર ઉથલપાથલ.
મમ્મી એને મિસ્ડ કૉલ કરે.
એનો ફોન આવે તો ખખડાવે-
આવવાની ન હોય તો આગળથી ફોન ન કરાય ?
તમે સાલાવ…
જવાબદારીનું કંઈ ભાન જ નહીં?

મંગી મોબાઇલવાળી થઈ ગઈ છે.
મંગી મારા જ શહેરમાં રહે છે.
મંગી કાછડો વાળતી નથી.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧-૦૫-૨૦૧૪)

*

working woman by Vivek Tailor
(કામ પર…                             … અરુણાચલ પ્રદેશ, નવેમ્બર, ૨૦૧૦)

કદી મોસમ થઈ આવ, કદી માવઠું…

wait by Vivek Tailor
(પ્રતીક્ષાના રંગ…..                                   ….અંદમાન, નવે, ૨૦૧૩)

*

વરસોવરસ બસ, રાહ વરસાવવાનું કામ તને કેમ કરી ફાવતું ?
કદી મોસમ થઈ આવ, કદી માવઠું.
આ જિંદગીમાં એકવાર આવ તું.

છપ્પનિયા જેવી આ છાતી જો, ફાટી પડી, ચાસ-ચાસ બન્યા છે ચીલા,
નજર્યુંની કેડીઓ વગડો થઈ નજરાણી, બાવળિયા ફાલ્યા હઠીલા,
આરતના ઓરડામાં બાવાંઓ ઠોકે છે વહી જતાં વરસોના ખીલા,
સૂક્કી પ્રતીક્ષાની કોરીકટ નદીયું પર બંધ કોણ આળા બંધાવતું?
કદી મોસમ થઈ આવ, કદી માવઠું.
બસ, એકવાર જિંદગીમાં આવ તું.

સૂરજમુખી થઈને દિવસો ન ખીલતા, ન મહોરે થઈ રાત રાતરાણી,
મારા આ હોવાના કણકણ ચૂંથીને કરે ક્ષણક્ષણના ગીધડાં ઉજાણી,
પાણીવછોઈ આંખ દેખીને મૃગજળિયાં ભરરણ વચાળ પાણીપાણી,
આવું આવું કરવાનો ગોરંભો મેલીને ઓણસાલ જાત વરસાવ તું.
કદી મોસમ થઈ આવ, કદી માવઠું.
તું આવ, આવ, આવ, બસ, આવ તું.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧/૨૨-૦૧-૨૦૧૪)

*

andaman by Vivek Tailor
(રસ્તા મોસમના…..                                  ….અંદમાન, નવે, ૨૦૧૩)

સિવાય કે…

garmaaLo by Vivek Tailor

*

કાળઝાળ મે મહિનાના
ભરચક્ક તાપ સામે
પૂરબહાર મહોરી ઊઠ્યા છે
શહેરના
એક-એક ગરમાળા,
સિવાય કે હું !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૮-૦૫-૨૦૧૪)

*

GarmaaLo by Vivek Tailor

ગુડ-બાય (નઝમ-સૉનેટ)

canal view by Vivek Tailor
(શહેરની વચ્ચે નહેર…..                …ભટાર રોડ, સુરત, ૦૧-૦૩-૨૦૧૪)

*

અગાઉ જે વિષય ઉપર એક દીર્ઘ નઝમ લખી હતી એ જ વિષય પર આ વખતે એક નઝમ-સૉનેટ…

સૉનેટના લક્ષણો: ચૌદ પંક્તિઓ (૪-૪-૪-૨), આઠ પંક્તિઓ સુધી ભાવાભિવ્યક્તિની ભરતી અને પછી ષટકમાં કથયિતવ્ય વળાંક બાદ ભરતી પછીની ઓટના બદલે ચોટ.

નઝમના લક્ષણો: મુખ્ય ત્રણ અંતરા. ત્રણેય અંતરાની ત્રણ પંક્તિઓના પ્રાસ એક-મેક સાથે અને નઝમ-શૈલી મુજબ દરેક અંતરાની ચોથી પંક્તિઓના પ્રાસ એક-મેક સાથે અને અંતિમ બે પંક્તિઓ સાથે. છંદ પણ નઝમનો.

આ કોક-ટેલ આપને કેવું લાગ્યું એ જણાવશો તો ગમશે…

*

કશેક દૂરના ખેતરને પ્રાણ દેવામાં,
કિનારે ઊગ્યાં છે એ ઝાડવાંની સેવામાં;
નહેર શહેરની વચ્ચેથી કેવા-કેવામાં
ન જાણે કેટલા વરસોથી કાઢે છે હડીઓ !

સમયની સાથે વહે છે કે એ વહે આગળ ?
સિમેન્ટી આંખમાં આંજ્યું ન હો લીલું કાજળ;
શિરા શરીરની, જ્યાં રક્ત વહે છે પળપળ
અલગ બે દ્વારને સાંકળતો જાણે આગળિયો.

હવે સિમેન્ટના ખોખામાં થાશે બંધ નહેર,
કિનારે ઊગ્યા બધા વૃક્ષ પર ઉતરશે કહેર,
સડક થશે ને ઉપરથી થશે પસાર શહેર,
શહેર જીવતું હતું, જીવશે- કોને ફેર પડ્યો ?

ઉતરતાં પાણીમાં દેખાતી સાફ માછલીઓ,
ત્યજી ગયો કહી, ‘ગુડ બાય’ એક કલકલિયો.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૯-૦૨-૨૦૧૪)

*

Kingfisher by Vivek Tailor
(બંધાતી જતી નહેર અને કલકલિયો…     …ભટાર રોડ, સુરત, ૦૧-૦૩-૨૦૧૪)

સહેવાસના સંગીતને સાંભળ

storks by Vivek Tailor
(સંગાથની સૂરતાલની છમ-છમ……            …પેઇન્ટેડ સ્ટૉર્ક, થોળ, ૨૦૧૪)

*

બી.એ.ની પરીક્ષાના કારણે ફરી એકવાર એક નાનકડું વેકેશન લેવું પડ્યું… ખેર, પરીક્ષા હવે પતી ગઈ છે અને સારી પણ ગઈ છે… ફરી નિયમિત મળવાની શરૂઆત કરીએ?

*

શબ્દોના પડઘમને મેલીને પાછળ, કર મૌન તણી સરગમને આગળ,
તું સહેવાસના સંગીતને સાંભળ.

મટકુંય ન લાગે એમ આંખોમાં આંખ પ્રોવી
બેસીએ થઈ બંને કિનારા;
આરા ન આવે એ તારામૈત્રકના
પનારામાં બાંધ છૂટકારા,
સદીઓની સદીઓ છો દુનિયા વહ્યા કરતી વચ્ચેથી એકધારી ખળખળ.
તું સહેવાસના સંગીતને સાંભળ.

એક-એક શ્વાસ મારા માંડીને બેઠા છે
તારે રૂંવે-રૂંવે મહેફિલ;
અડવાનાં મંચ ઉપર અક્કેકા રક્તકણ
તાક્ તાક્ ધિન, ધક્ ધક્ ધક્ દિલ,
સંગાથની છમછમના સૂર-તાલ કેમ કરી બાંધી શકે ભાષાની સાંકળ ?
બસ, સહેવાસના સંગીતને સાંભળ.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૩૧-૦૧-૨૦૧૪)

 *

Meerkuts by Vivek Tailor
(સહેવાસનું સંગીત…..                          …..? મીરકત, લદાખ, ૨૦૧૩)

તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો…

IMG_0858 IMG_8335 IMG_0852
(ચણાતી જતી નહેરની વચ્ચે કલકલિયો(કીંગફિશર)ના આખરી શ્વાસ)

*

આજે એક દીર્ઘ નઝમ આપ સહુ માટે… આશા છે આપને સ્પર્શી જશે… ગમી જશે…

*

ગણી રહ્યો છે નગરમાં બસ, આખરી ઘડીઓ,
કપાતા વૃક્ષની ડાળેથી દેખે માછલીઓ;
સિમેન્ટની બની રહી છે એ નહેરના કાંઠે,
રડે છે છેલ્લી વખત શ્વેતકંઠ કલકલિયો-
તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

નહેર શહેરમાં સિમેન્ટી આંસુથી રડશે,
જે પાણી ખુલ્લું વહેતું’તું, બોક્સમાં વહશે;
ઉપરથી કાર, બસો, સાઇકલો પસાર થશે,
વિચારું છું, શું કશે મારું નામ પણ બચશે ?
– તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

અહીં તો વૃક્ષથી ઝડપી મકાન ઊગે છે,
જળો બનીને એ વૃક્ષોનું લોહી ચૂસે છે;
જીવે છે વૃક્ષ જે વર્ષોથી નહેરના પડખે,
કણાની જેમ મકાનોની આંખે ખૂંચે છે-
તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

નિતાંત તાજી હવા, પ્રાણવાયુને ખોઈ,
સિમેન્ટમાં નહીં બચશે વનસ્પતિ કોઈ;
ને બંધ બોક્સની ભીતર પછી આ માછલીઓ
હશે ખરી? ને અગર જો હશે તો શું જોઈ?
તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

સૂરજ શું રોજના જેવો જ પછી પણ ઊગશે ?
શું સાંજ આભમાં એવા જ રંગ પાથરશે ?
ભીતરથી પાણી તો વહેશે પરંતુ પ્રાણ વગર,
તમારા પાકમાં શું પહેલાં જેવું સત્ત્વ હશે ?
તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

નહેર બંધ થવાનો દિવસ નજીક આવ્યો,
સવાલ મારા હૃદયમાં જતાં જતાં જાગ્યો-
રહું હું કે ન રહું, તમને શું ફરક પડશે ?
કદી તમે શું તમારો ગણીને ગણકાર્યો ?
તમારા શહેરમાં મારા આ આખરી દિવસો.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૮-૦૨-૨૦૧૪)

*

IMG_0862 IMG_0853 IMG_0854

IMG_0869 IMG_0864 IMG_0868

IMG_0873 IMG_0870 IMG_0872

દોઢવેલી ગઝલ

PA312667
(જે રીતે ટોચથી….                 ….ડાંગ, 2011)

*

સતત કંઈક નવું અને જરા હટ-કે કરવાની મારી ખંજવાળના પરિણામસ્વરૂપ આજે આપ સહુ માટે આ દોઢવેલી ગઝલનો વિશિષ્ટ પ્રયોગ… ઉલા મિસરા (પ્રથમ પંક્તિ)માં ગાલગાના પાંચ આવર્તન અને સાની મિસરા (બીજી પંક્તિ) માં ગાલગાના ત્રણ આવર્તન… આશા છે મારા બીજા પ્રયોગોની જેમ આ પ્રયોગ પણ આપને ગમશે…

*

જે રીતે ટોચથી એકધારું પડે છે ઝરણ,
એમ મારામાં તારું સ્મરણ.

એ રીતે શ્વાસમાં પહેરું છું હું ગઝલનું રટણ,
એ જ ના હોય કંઠાભરણ !

જ્યાંથી બે માર્ગ ફંટાયા હંમેશ માટે એ ક્ષણ,
ત્યાં જ અટકી ગયો છું હું, પણ…

જિંદગી ઝંખતી – કો’ક દિ થાય વૈયાકરણ,
હાય હૈયું ! અભણનું અભણ.

કોણ શોધી શક્યું, કોણ શોધી શકે, પ્રેમમાં-
શી રીતે થાય હૈયાંતરણ ?

એ જ આશે હું વાંચું છું આ ચોપડી કે હશે
ક્યાંક એ નામનું અવતરણ.

ખિસ્સું એકેય ખોલાય નહીં શબ્દનું તારે ત્યાં
એટલું મૌન વાતાવરણ.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૯-૦૨-૨૦૧૪)

*

IMG_8823
(બે માર્ગ….                                 …ભરતપુર, ફેબ્રુ, 2014)

તું પાંચ મિનિટ બેસીને વાત કર…

yellow feet green pigeon
(બેસીને વાત કર…    …yellow feet green pigeons, ભરતપુર, 15-02-2014)

*

ખુદ મને જ મારી સાક્ષાત્ કર,
તું પાંચ મિનિટ બેસીને વાત કર.

કંદોરે બાંધી તેં ઘર પહેરાવ્યું છે
પચ્ચીસ્સો સ્ક્વેર ફૂટ પહોળું;
અક્કેકાં પગલાંના અક્કેકા બોલ ઝીલે
રાત-દિવસ ભીંતોનું ટોળું,
ખાલીપો ખોંખારે, રાજીપો થાય – એ હાલ જરા તુંય આતમસાત કર.
તું પાંચ મિનિટ બેસીને વાત કર.

મોઘમ ઇશારા ને મૂંગી પ્રતીક્ષાના
ક્યાં સુધી ગાવાનાં ગાણાં ?
લાખ તારા ઇમ્પૉર્ટન્ટ કામોની યાદીમાં,
બોલ, અમે ક્યાંયે સમાણા ?
આયખાની ચાદરમાં એક-બે કરચલી દે, કોરેકોરી ન બાકાત કર.
બસ, પાંચ મિનિટ બેસીને વાત કર.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૮-૦૧-૨૦૧૪)

*

herons
(જરા સખણો બેસ, બે ઘડી……       ગ્રે હેરોન, ભરતપુર, 15-02-2014)

જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે !

natural mirror by Vivek Tailor
(ડિસ્ટન્સ…..     ….કુદરતી અરીસો, રાધાનગર બીચ, અંડમાન, નવે-૨૦૧૩)

*

મારી આંખોની પાર નથી એક્કે કવિતા, મારી આંખોમાં આંખ તું પરોવ મા,
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

આંખોમાં આંખ અને હાથોમાં હાથ હવે લાગે છે થોડું આઉટડેટેડ,
વ્હૉટ્સએપ ને ફેસબુક છે લેટેસ્ટ ફેશન, બેબી ! એનાથી રહીયે કનેક્ટેડ.
વાઇબર કે સ્કાયપી પર મેસેજ કરીને નેક્સ્ટ મિટિંગ રાખીશું આજકાલમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

ડેઇલી મૉર્નિંગમાં હું સ્માઇલી મોકલાવીશ, તું બદલામાં કિસ મોકલાવજે,
‘લાસ્ટ સીન’ સ્ટેટસમાં અંચઈ નહીં કરવાની, એટલી ઑનેસ્ટી તું રાખજે.
તારી એક્કેક ટ્વિટ ફોલૉ કરું છું હુંય, એક-એક પિરિયડના દરમિયાનમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

કાગળ-પેન લઈ હું લખતો નથી કે આ છે કમ્પ્યૂટર-મોબાઇલનો યુગ,
ફૂલ અને ઝાકળ ને સાગર-શશી ને આ કવિતા-ફવિતા, માય ફૂટ !
સાથે રહી લઈશ પણ એક જ કન્ડિશન- તું તારા, હું મારા મોબાઇલમાં.
જરા ડિસ્ટન્સ તું રાખ, પ્રિયે ! વહાલમાં…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૭-૧૨-૨૦૧૩)

 

ખુશબૂને કેમ કરી મોકલું ?

flower by vivek tailor
(ખુશબૂનો ફોટો…..                                       …ઘર-આંગણાની મહેંક)

*

ફોટો પાડીને ફૂલ મોકલી શકાય પણ ખુશબૂને કેમ કરી મોકલું ?
વાત માંહ્યલાની કરવાનું દોહ્યલું.

ભીતરના કાશ ! ચાસ પાડી શકાય તો તો
મબલખ હું પાક લહેરાવું;
અક્કેકા ડૂંડાના અક્કેકા દાણામાં
અક્કેકુ ખેતર ઊગાડું.
શબ્દો તો શક્ય, પણ ઊર્મિના કોશને ચલાવવાનું કામ નર્યું સોણલું.
વાત માંહ્યલાની કરવાનું દોહ્યલું.

લાકડીને ઠોકીને કાન જરા માંડીને
દાખવીએ લગરીક યકીન;
ભીતરમાં કેટલો ભંડારો ભર્યો છે-
કહેવાને આતુર જમીન
પાણી કળાય એમ લાગણી કળાય નહીં એવું જીવતર સાવ ખોખલું.
વાત માંહ્યલાની કરવાનું દોહ્યલું.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૬-૦૧-૨૦૧૪)

*

Thol by Vivek Tailor
(પાણીકળો….  ….થોળ, અમદાવાદ, જાન્યુ. ૨૦૧૪)

શ્વાસની હોડી

boats by Vivek Tailor
(આ મારા શ્વાસની હોડી….                      …અંડમાન, નવેમ્બર, ૨૦૧૩)

*

કિનારા આંબવા દોડી,
આ મારા શ્વાસની હોડી.

બધી મંઝિલ છે ફોગટ, જો
મળે મઝધારને છોડી.

અહીં સ્વપ્નો કલરફુલ છે,
અને જીવન છે રાખોડી.

ન આવો વાતમાં એની,
છે મનજીભાઈ હાંકોડી.

હકીકત યાદની છે આ જ,
હજી થોડી.. હજી થોડી…

અરીસા જેવી ઇચ્છાઓ,
મૂરખના જામ ! તેં ફોડી…

રુધિરના રથની સાથોસાથ,
ફકત મેં વેદના જોડી.

અવર છે વ્યર્થ સઘળું, જો
શીખી લો એક ડિઅરનો ‘ડી’.

શબદની ભીંત પર છું સ્થિર,
હુ ખીલો મૌનનો ખોડી.

લખું છું હું ગઝલ હરપળ,
તને ક્યારે મેં તરછોડી ?

વિરોધાભાસ તો જુઓ !
‘વિવેક’ છે ને છે વાતોડી.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૨૦-૦૧-૨૦૧૩)

*

evening by Vivek Tailor
(અહીં સ્વપ્નો કલરફૂલ છે….         …સૂર્યાસ્ત, રાધાનગર બીચ, અંડમાન, નવે., ૧૪)

અત્તર જેવાં સત્તર વરસો…

Vivek and Vaishali
(લગ્નજીવનની સત્તરમી વર્ષગાંઠે…..                        ….૨૬-૦૧-૨૦૧૪)

*

attar-sattar

છવ્વીસમી જાન્યુઆરી… આમ તો પ્રજાસત્તાક દિવસ ગણાય પણ અમારા માટે તો આ દિવસ ‘હું’સત્તાક અને ‘તું’સત્તાકમાંથી ‘અમે’સત્તાક બન્યાનો દિવસ…લગ્નજીવનની સત્તરમી વસંત પર એક ગીત એના માટે અને આપ સહુ માટે પણ…

*

અવ્વાવરૂ ખંડેરની ઝીણી-ઝીણી જાળીમાં સૂરજ જેમ હળવેથી પેસે,
બસ, મારામાં એમ તું પ્રવેશે.

સાંજનો અરીસો ક્યાંક તૂટી ન જાય એમ હળું હળું પગ મેલે વાયરો,
સરવરની વચ્ચોવચ પોયણીઓ ચાંદાની સાથે માંડે છે મુશાયરો,
બીડાતી પોયણીમાં પેસીને ભમરો જેમ એક-બે કવિતાઓ કહેશે…
હળવેથી એમ તું પ્રવેશે.

ભાનની અગાશીને ઠેલીને એક દિવસ આવ્યું’તું થોડું અજવાળું,
ભાળું છું તું જ તું ચોગરદમ, બોલ, હવે કોને નિહાળું, કોને ટાળું ?
શબ્દોમાં જેમ મૌન, મારામાં એમ ઠેઠ છેવટ લગી શું તું રહેશે?
ઇચ્છું કે એમ તું પ્રવેશે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૨૫-૦૧-૨૦૧૪)

*

Vaishali and Vivek tailor
(મારામાં એમ તું પ્રવેશે…..                                  …..૨૬-૦૧-૨૦૧૪)

શિયાળો જ આવ્યો છે ને ?

Swayam Vivek Tailor
(આ કેવું ફરમાન ?     ….સ્વયમ્, લદાખ, ઓક્ટોબર-૨૦૧૩)

*

બાળદિન પર તો આપણે બાળગીત માણીએ જ છીએ… આજે કોઈ પણ વાર-તિથિના ટાણાં વિના જ માણીએ એક બાળગીત… ના…ના… આ બાળગીત ક્યાં છે? આ તો ટીન-એઇજના ઉંબરે હણહણતા તોખારનું એક કુમારગીત… ટીન-એઇજમાં ભીતર હૉર્મોન્સ કેવા ઉછાળા મારતા હોય છે એ આપણે સહુએ અનુભવ્યું જ છે.. પણ એ વયકાળમાં એ ઉછાળા શાના છે એ ક્યાં સમજાતું જ હોય છે? કિશોર કુમાર બને ત્યારે અંદર કેવું તોફાન અનુભવે છે અને એનું શું પરિણામ આવે છે એ આપણે એક ટીન-એજરની જુબાને જ સાંભળીએ…

*

સ્વેટર પહેરી બહાર જવાનું- આ કેવું ફરમાન !
શિયાળો જ આવ્યો છે ને કે બર્ફિલું તોફાન ?

શિયાળામાં સ્વેટર-જેકેટ તમે ભલે ચડાવો,
બારી-બારણાં બંધ કરીને ગોદડે જઈ ભરાઓ;
મમ્મી-પપ્પા ! આ બધું તો ઑલ્ડ એઇજમાં ચાલે,
મારા માટે એ.સી. અથવા પંખો ફાસ્ટ ચલાવો,
તમને ચાના હોય, મને તો આઇસક્રીમના અરમાન.
શિયાળો જ આવ્યો છે ને કે બર્ફિલું તોફાન ?

મારી અંદર આખ્ખેઆખ્ખો ક્લાસ ચડ્યો તોફાને,
અદબ-પલાંઠી-મોં પર આંગળી ? વાત ન એકે માને;
ઠંડીમાં પણ ગરમી લાગે, છે કેવી ગરબડ ?
ભીતરમાં શું ફાયર-પ્લેસ છે ? ઑન રહે છે શાને ?
તમને આવું થયું જ નહીં ? શું તમે હતાં નાદાન?
શિયાળો જ આવ્યો છે ને કે બર્ફિલું તોફાન ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૭-૧૨-૨૦૧૩)

*

Swayam Vivek Tailor
(ભીતર તોફાન…                      ….સ્વયમ્, લદાખ, ઓક્ટોબર-૨૦૧૩)

વ્હૉટ્સએપ પર…

Seagulls by Vivek Tailor
(કેન વી ડુ ઇટ ટુનાઇટ ?                    ….સીગલ, પેન્ગૉન્ગ ત્સૉ, લદાખ)

*

મેં એને વ્હૉટ્સએપ પર મેસેજ કર્યો:
“લાઇટ બંધ કરી સૂઈ જઈએ ?”
“બે જ મિનિટ, જાનુ !”
“ઓ.કે., ડિઅર”
……
…..

“કેન વી ડુ ઇટ ટુનાઇટ, હની ?”
“…”
“સ્વીટીઇઇઇ…”
“યસ, લવ ?”
“કેન વી..?”
“ઓહ્હ્હ… યેહ… આજે નહીં, ડાર્લિંગ… કાલે…”
“:-(”
“કેમ આવું સ્માઇલી ? કાલે પ્રોમિસ… ઓ.કે.?”

-વિવેક મનહર ટેલર
(૦૯-૦૧-૨૦૧૪)

*

seagulls by Vivek Tailor
(આજે નહીં, ડાર્લિંગ…                           સીગલ, પેન્ગૉન્ગ ત્સૉ, લદાખ)

એ જ મને સમજાવે

together
(સાજન….                                 ….નીલદ્વીપ, અંદમાન, નવે, ૨૦૧૩)

*

કવિતાના અલગ-અલગ પ્રકારોમાં પ્રવૃત્તિ કરતાં રહેવાની મારી વૃત્તિનું આ એક નવું પરિણામ અને પરિમાણ. આજે મારી પહેલવહેલી નઝમ… વાંચીને જણાવો કે આપને આમાં શું ગમ્યું. અને ખાસ તો એ જણાવો કે શું ન ગમ્યું….

*

જેના માટે ગીત હું લખતી એ જ મને સમજાવે,
‘વાદળ’ની જગ્યાએ અહીંયા ‘સપનાંઓ’ ન આવે ?

અહીંયા કેવો પ્રાસ ચસોચસ ! – થાય એને વિસ્મય,
અહીંયા એક માત્રા વધવાથી તૂટી રહ્યો છે લય;
‘સાજન’ છે ભરતીનો શબ્દ, તોડે છે અન્વય,
-સાંભળું છું સાજનની વાતો, હું થઈને તન્મય,
ગીત હોય કે પ્રીત, માત્રા ગણવું કેમનું ફાવે ?
જેના માટે ગીત હું લખતી એ જ મને સમજાવે.

એ દઈ ધ્યાન સુણે છે એથી ફાટફાટ આ છાતી,
મુંથી પહેલાં કોણે ખાટી દાદ આવી ચડિયાતી?
ભૂલ કરી છે જાણીને શું વાત ન એ સમજાતી?
સજના ! આ શબ્દોની વચ્ચે હું નથી વરતાતી?
ભીતર ભરતી ભરી ટકોટક, ભલી એ ભૂલ કરાવે,
જેના માટે ગીત હું લખતી એ જ મને સમજાવે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૨૦-૧૨-૨૦૧૩)

Andaman by Vivek Tailor
(સપનાં સમીસાંજના….             …રાધાનગર બીચ, અંદમાન, નવે. ૨૦૧૩)

જન્મદિન મુબારક હો, બેટા !

Swayam Vivek Tailor

*

અમારા વહાલસોયા સ્વયમ્ ની આજે વર્ષગાંઠ… ટીન-એજમાં બીજું વર્ષ… આમ તો આજનો દિવસ આખો દેશ બાળદિન તરીકે ઉજવે પણ અમારો બાળદિન તો આજે એક જ બિંદુ પર કેન્દ્રિત છે… જન્મદિવસની ખૂબ ખૂબ શુભકામનાઓ, બેટા… મા-બાપથી સવાયો થાય એ જ શુભકામનાઓ…

*

ઝીણીઝીણી મૂંછ જોઈને હાથ હવે સળવળતા,
ટીન-એજમાં એન્ટ્રી થઈ ગઈ, રેઝર લઉં કે પપ્પા ?

અવાજ આ મારો જ છે કે ? – શંકા મનમાં થાતી,
પીઠ પસવારી તમે કહો છો, મને ખુલી છે ઘાટી.
ભીતર કૈં કૈં નામ વગરના ઘોડાઓ થનગનતા.
ટીન-એજમાં એન્ટ્રી થઈ ગઈ, રેઝર લઉં કે પપ્પા ?

રોજ સવારે ખભેખભા મેળવીને માપ લઉં છું,
આયનો બોલે, અડધા ઇંચથી ખાઈ જાય છે ગચ્ચુ !
પપ્પા ! ફાસ્ટંફાસ્ટ આ બંદા ઑવરટેક કરવાના.
ટીન-એજમાં એન્ટ્રી થઈ ગઈ, રેઝર લઉં કે પપ્પા ?

શૂઝ અગર ન જડે, નજર તો મારા પગ પર નાંખો,
મમ્મીએ પણ કીધું જ છે કે બેટા, થજે સવાયો,
‘પેંગડામાં પગ ઘાલવો’ એવું આવતું’તું ભણવામાં.
ટીન-એજમાં એન્ટ્રી થઈ ગઈ, રેઝર લઉં કે પપ્પા ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૩/૧૧/૨૦૧૩)

*

Swayam n Vivek Tailor

આટલા વરસેય…

Vivek Tailor n vaishali

*
ગુજરાતી સૉનેટ પહેલવારકુ લખાયું એ વાતને આજે ૧૨૫ વર્ષ થયા… ૧૮૮૮થી ૨૦૧૩ની આ મઝલની શરૂઆત બળવંતરાય ક. ઠાકોરના અજરઅમર “ભણકારા” સૉનેટથી થઈ. ગુજરાતી સૉનેટ આ સવા શતાબ્દીમાં કેટલું બધું બદલાયું! આજે તો એ કદાચ મૃતઃપાય પરિસ્થિતિમાં મૂકાયું છે. છતાં ક્યાંક ક્યાંક સૉનેટની જ્યોત આછી તો આછી પણ હજી પ્રજ્વલિત છે. પરંપરાને બાજુએ મૂકીને છંદના બંધન ફગાવીને આજે માણીએ એક ગદ્ય સૉનેટ.
*

(ગદ્ય સૉનેટ)

સમયના સળ ચહેરા પર પડ્યા ન હોય, મકાનની એવી હાલત છે,
રંગના પોપડાં ઊખડી ગયા છે કદાચ શુંનું શું સાથે લઈને, પ્લાસ્ટર
ચીરીને ક્યાંક હવા તો ક્યાંક અંધારું મથી રહ્યાં છે અંદર ઉતરવા,
દીવાલો-ગોખલાંઓ રમી રહ્યાં છે કરોળિયાઓ સાથે. અવાવરૂ ઇચ્છા
જેવા એકાદ-બે પીપળા પણ ફૂટી આવ્યા છે નાના-મોટા.વરસાદને
રુચિ ગઈ હોય એવી એકાદ-બે જગ્યાએ શેવાળ પણ ફૂટી નીકળી છે.

આપણુંય આમ તો આવું જ ને ! સમયના થપાટે ક્યાંક કરચલી,
ક્યાંક સફેદી; ક્યારેક કમર, ક્યારેક ઘૂંટણ; કદીક શું, કદીક શું નહીં!
નાના-મોટા ભૂકંપ, પૂર, આગ,
પોપડાં-તડ-શેવાળ વિ. વિ.
એકદા એકાદા કુંડાળામાંય ગરી નહોતો ગયો આ પગ? હા, હાસ્તો.
પણ તેં સમય પર સાચવી લીધું હતું ને બધું સચવાઈ ગયું, હં ને!

પણ કહે મને, પ્રિયે ! કહે છે કોણ કે આ ચુંબનોને કાટ લાગે છે ?!
આ જો… જો આ… હજી આટલા વરસેય મારાં એક-એક રૂંવાડાં…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૯-૧૦-૨૦૧૩)

નૉસ્ટાલ્જિઆ

shanti stup by Vivek Tailor
(યાદોનું અજવાળું….                              ….શાંતિ સ્તૂપ, લેહ, ૨૦૧૩)

*

વીતી ક્ષણોએ ફરી ઘેર્યો છે આજ,
આ નૉસ્ટાલ્જિઆનો છે કોઈ ઇલાજ ?

વીતેલી જિંદગીના ઓરડામાં ઘુસતાં જ અજવાળું, અજવાળું, અજવાળું;
જંગલમાં જંગલમાં જંગલમાં જંગલ, હું કોને ભાળું ને કોને ટાળું ?
ને તોય એક એક સ્મરણોને મળતાં જ થાય – મારા જીવતરનો સરવાળો આ જ.
આ નૉસ્ટાલ્જિઆનો છે કોઈ ઇલાજ ?

અલમારી, અભરાઈઓ, ગોખલા ફંફોસતા જ આવી ઊભો એક જણ;
આંખમાં જોઈ બોલ્યો એ : “તારું ખોવાયલું સરનામું મને તું ગણ”
કમરાને તાળું દઈ ચાવી ફેંકી દઉં ત્યાં આજે દઈ દીધો અવાજ.
આ નૉસ્ટાલ્જિઆનો છે કોઈ ઇલાજ ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૬-૧૦-૨૦૧૩)

*

lamps by Vivek Tailor
(અંદર તો એવું અજવાળું, અજવાળું…                 …લેહ મોનાસ્ટેરી, ૨૦૧૩)

આપણી વાતો

camp fire by Vivek Tailor
(આનંદ…                          …નામેરી, અરુણાચલ પ્રદેશ, નવે. ૨૦૧૦)

*

‘ए दिल-ए-नादान, आरजू क्या है ? जूस्तजू क्या है?’ – આ ગીત પહેલેથી પ્રિય. “ગાલગાગાગા”ના આવર્તન લઈ લખાયેલ બીજી કોઈ ગઝલ કદી નજરમાં ચડી જ નહીં. આ છંદ વાપરીને ગઝલ લખવાનું જેટલીવાર વિચાર્યું, લખી જ શક્યો નહીં… અચાનક લેહ-લદાખની ધરતી પર આ છંદમાં, પણ એક જ આવર્તનમાં, આ ગઝલ કાગળ-પેન વળોટીને સીધી મોબાઇલમાં જ ટાઇપ થઈ ગઈ…

*

આપણી વાતો,
કેટલી રાતો ?

એક માણસ છે-
કેટલી જાતો ?

દાઢીની જેમ જ,
વાઢી છે રાતો.

તું વગરનો હું ?
છું તો છું ક્યાં તો ?

તું અને શબ્દો,
શ્વાસનો નાતો.

શબ્દ છે ને શ્વાસ,
કોણ ચડિયાતો ?

મૌન થઈ થઈને
શબ્દ પડઘાતો

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૬-૦૬-૨૦૧૩)

*

evening by Vivek Tailor
(આનંદ…                          …નામેરી, અરુણાચલ પ્રદેશ, નવે. ૨૦૧૦)

મને પડ્યો નથી કંઈ ફરક

tree by Vivek Tailor
(સલૂણુ એકાંત….    ….નામેરી, અરુણાચલ પ્રદેશ, નવે-૨૦૧૦)

* * *

થોડા દિવસો પહેલાં આપણે “ને હા, તું જો આવે તો” એમ કહીને પહેલી મુલાકાતે આવનાર સ્ત્રી માટેના પુરુષના મનોભાવ આકારતું એક ગીત માણ્યું… પહેલી મુલાકાત પૂરી થઈ ગઈ… હવે? સ્ત્રીને જાણવાની ઉત્કંઠા હોય ને કે હવે પુરુષ એના વિશે શું વિચારતો હશે? તો લ્યો… આ રહ્યું પહેલી મુલાકાત પછીના પ્રતિભાવોનું આ ગીત… એ જ ચાલમાં “ને હા”ના ઉઠાવવાળું આ ગીત કેવું લાગ્યું એ જણાવશો?

* * *

ને હા તું તો આવીને ચાલીય ગઈ, અહીંયા પડ્યો નથી કંઈ ફરક,
લગરક બદલાઈ નથી મારી આ દુનિયા, હું મસ્તરામ ખુદમાં ગરક.

ને હા હું મળીશ તો આમ અને તેમ
એમ મનસૂબા કંઈ કંઈ તેં બાંધ્યા;
યુગયુગથી ધીખેલા સહરાની આંખે જાણે
વરસાદી શમણાંઓ આંજ્યા,
આવું આવું કરતા આ ઝાંઝવા હડસેલી તું બોલી’તી, બાજુ સરક !
પણ મને પડ્યો નથી કંઈ ફરક.

ને હા જેમ ઇંતેજારી અદના એક આદમીની
એમ મારો અદનો હરખ;
મોસમને પકડીને બેસી રહેવાય નહીં,
શ્વાસ લીધો દેવો પરત,
ને તોય તારું ગીત જ્યાં પેન લઈ માંડ્યું ત્યાં કાગળ તો મરક મરક.
શું મને પડ્યો નથી કંઈ ફરક ?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૧-૦૨/૧૦/૨૦૧૩)

*

rhino by Vivek Tailor
(વ્યાખ્યાયિત વિશાળતા….                ….કાઝીરંગા, આસામ, નવે-૨૦૧૦)

હાઇકુ

sparrows by Vivek Tailor
(સાથ….                               …દિરાંગ, અરુણાચલ પ્રદેશ, નવે-૨૦૧૦)

*

(સૉનેટ – વસંતતિલકા)
ગાગાલગા લલલગા | લલગાલ ગાગા

*

છોને થયાં અલગ બેઉ છતાં દિલોમાં
સંતોષ બે’ક ડગ સાથ લીધા તણો છે;
થોડી જ વાર પણ હાથ ગ્રહેલ હાથે,
એ સ્પર્શના સ્મરણ કાયમ આવવાના.

ખોટું રિસામણું, મનામણું તોય સાચું,
સાથે જીવેલ પળ યાદ તમામ રે’શે,
ઝીણીઝીણી વિગત કેમ કરી ભૂલાશે?
એ જિંદગી વગર જિંદગી જીવવાનું;

જે જે સ્થળે ભ્રમણ સાથ રહી કરેલ,
એ હેરિટેજ તરીકે જ હવે ગણાશે;
સંગાથ છો કડડભૂસ થયો છતાંયે
ત્યાં કાંગરોય ન ખરી શકવા સમર્થ.

લાગે ભલે કદથી હાઇકુ નાનું તોયે,
સોનેટથીય અદકેરું બની શકે છે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૧૭/૧૮-૦૭-૨૦૧૨)

*

Junagadh by Vivek Tailor
(હેરિટેજ…                       …બહાઉદ્દીન મકબરા, જૂનાગઢ, ૨૫-૦૨-૨૦૧૩)

(ફ્યુઝન પોએટ્રી) પહેલી મુલાકાત…

P6090171
(સપનાં અનલિમિટેડ…..                               …લદાખી કન્યા, 2013)

*

(ગઝલ-સૉનેટ)

થોડાં સપનાં, થોડી ઇચ્છા, થોડી વાતો લાવી છું,
હાથ ભલે ખાલી લાગે પણ કંઈ સોગાતો લાવી છું.
પાળી-પોષી જીવની માફક પળ-પળ જે ઉછેર્યાં છે,
એંઠાં બોર સમાં એ એક-એક દિ’ ને રાતો લાવી છું.
ફેસબુક-વૉટ્સએપ-ફોનની પેલી બાજુ તું જડશે કેવો?
રંગ કલ્પનાઓનો વાસ્તવથી ચડિયાતો લાવી છું.
પાગલ-શાણી, શાંત-ત્સુનામી, નિર્ભીક-ભીરુ-શરમાતી,
એક જાતની ભીતર જાણે કેટલી જાતો લાવી છું.

પણ શું સઘળું લઈ આવવામાં હું શું સાચે ફાવી છું?
કે તારી સામે હું બિલકુલ ખાલી હાથે આવી છું?
મારાં સપનાં, મારી ઇચ્છા, મારી વાતો લાવી છું ?
કે હું કેવળ કલ્પન છું ને વાસ્તવ ઉપર હાવી છું ?
તું સામે આવ્યો જ્યાં હું ખુદને સાવ જ લાગી ખાલી
હું અહીંયાં આવી તો ગઈ છું પણ શું સાચે આવી છું?

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૫-૦૯-૨૦૧૩)

*

ગઝલના લક્ષણો: મત્લા, રદીફ-કાફિયા, શેર, છંદ. (અષ્ટક પછી ષટકમાં આવતા ભાવપલટા માટે નવા મત્લા અને નવા રદીફ-કાફિયા)
સોનેટના લક્ષણો: પંક્તિસંખ્યા, અષ્ટક-શતકનું સ્વરૂપબંધારણ, અષ્ટક પછી ભાવપલટો, અંતિમ પંક્તિઓમાં ચોટ, છંદ (?બત્રીસો સવૈયો)

woman
(એક અને અનંત….                               ….હુડસર, નુબ્રા વેલી, મે 2013)

પંચોતેરમે…

Tree by Vivek Tailor

*

(મુક્ત સૉનેટ ~ કટાવ છંદ)

પાન બધાંયે ખરી ગયાં છે,
કાળ તણી ચાબુકના ડરથી જાણે કેવાં ડરી ગયાં છે !
ડાળ બરડ સૌ તરડ-તરડ થઈ ધીમે ધીમે નમી રહી છે,
કેટકેટલી પાનખરો આ રસ્તાઓએ એક પછી એક સતત સહી છે !

ટાઢ-તાપ-વર્ષાની આંધી જરઠ ઝાડને સતત વીતાડે,
નાગો ચહેરો ઊર્મિઓને ક્યાં સંતાડે ?
સાચવ્યા છે કંઈ કંઈ પેઢીના કલરવ કંઈ ટહુકાઓ ને કંઈ માળાને,
ગણિત માંડવા બેસીએ તો માઠું લાગે સરવાળાને.

એક સમયનો હણહણતો હય ભૂલી ગયો છે જીવતરનો લય,
લોહી હજી પણ વહે છે રગમાં, કામ છતાં પણ કરી રહી વય.
બાદ થયા છે હવે પ્રતીક્ષામાંથી પંથી ને પનિહારી, બચ્ચા-કચ્ચા, ઝૂલા આદિ…
રાહ છે એક જ – પવન ફૂંકાશે કબ દખણાદી ?

સહસા વેલી એક ક્યાંકથી ઊગી નીકળી ને પહોંચી ગઈ થડથી લઈને ડાળ સુધી ત્યાં,
કંપ થયો આખી કાયામાં, પાન નામની ફૂટી ઘટના…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૯-૦૯-૨૦૧૩)

 *

Tree by Vivek tailor

તમારી વાત ખોટી છે

Buddha by Vivek Tailor
(હર્ષ નિરંતર…                                        ….લદાખ, મે-૨૦૧૩)

*

તમારી જાતને સમજી શકો તો જાત ખોટી છે,
નકર કહેજો મને, સાહેબ ! તમારી વાત ખોટી છે.

હથેળીમાં લખાયેલી મરણની ઘાત ખોટી છે,#
છે તારો હાથ એ સાચું, બીજી સૌ વાત ખોટી છે.

ધરમના આયનામાં અન્ય પણ નજરે ચડે તો ઠીક,
નહિંતર શ્લોક સૌ ખોટા, બધી આયાત ખોટી છે.

સનાતન સત્ય છે ભીતર નિરંતર હર્ષ હો બસ એ જ,
બધી તકલીફ, દુઃખ-દર્દો તણી આયાત ખોટી છે.

મિલનની એક ક્ષણ આપી શકો તો ઠીક છે બાકી
જુદાઈની સમંદર જેવડી ખેરાત ખોટી છે.

તું આવી ત્યારથી મારે તો છે અજવાસ, બસ અજવાસ,
ઉતારી એણે જે ધરતી ઉપર એ રાત ખોટી છે.

છે કેવળ ભ્રમ તમારા નામની પાછળના લટકણિયાં,
હકીકતમાં, મૂષકજી ! પૂંછ સાતેસાત ખોટી છે.

નિરંતર ઉત્ખનન ચાલુ ને કંઈ પણ હાથ ના આવે,
તો સમજો શ્વાસની આ સઘળી યાતાયાત ખોટી છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(જુલાઈ-૨૦૧૩)

(# = પંક્તિસૌજન્ય: વિધિ પટેલ)

*

Night at Dubai by Vivek Tailor
(રાત…                                           ….દુબઈ, નવેમ્બર-૨૦૧૨)

વર્ષગાંઠ મુબારક હો….

Vai_bday1_2013

*

ઊંમર ભલે ને કોઈ પણ હોય, વર્ષગાંઠનો દિવસ તો ખાસ જ લાગવાનો.. આજે આઠમી સપ્ટેમ્બર… મારી જીવનસાથી વૈશાલીનો જન્મદિવસ… એ નિમિત્તે એક નાનકડું તરોતાજા અંજનીગીત ભેટ સ્વરૂપે…

…કેમકે મારા તો દરેક શબ્દ, દરેક કવિતા નખશિખ એના ઋણી છે…

જન્મદિવસ મુબારક હો, વહાલી વૈશાલી..

*

પ્રાર્થના

તારા સાગરની બે બુંદો,
તારા ઘરનો એક જ ખૂણો
એક જ કાનો ‘તારા’માંનો,
.                 થાવું છે મારે.

થોડું ખાતર, થોડું પાણી,
થોડી પ્રેમભરેલી વાણી,
એ પરથી બસ, જઈશ હું જાણી
.                 શું તુજ મનમાં છે ?

બીજી કોઈ ઇચ્છા ક્યાં છે ?
જીવું છું હું એક વિચારે,
સફર સફળ છે જો તું ચાલે
.                 બે જ કદમ સાથે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૭-૦૯-૨૦૧૩)

*

Vai_bday2_2013