સિમેન્ટના મકાનોમાં અને આસ્ફાલ્ટની સડકો પર પેટ્રોલ ગાડીઓમાં બળતી રહેતી આપણી જિંદગી એના સાચા આંખ-કાન ખોઈ બેઠી છે અને કદાચ આપણને એની હજી જાણ પણ નથી… આપણી ચારેતરફ આખો દિવસ થતા રહેતા નાનાવિધ ટહુકાઓ ગાડીઓના હૉર્ન અને મ્યુઝિક સિસ્ટમ કે ટી.વી.ના શોરબકોરમાં ક્યાંક એ રીતે દબાઈ ગયા છે કે આપણા કાનને એના હોવાપણાંનો અહેસાસ પણ નથી થતો. મેં મારા બેડરૂમમાં કાન ખુલ્લી બારી પર ચોંટાડીને બેસવાની ટેવ પાડી છે. કાગડા, કબૂતર, ચકલી, કાબર, કોયલ જેવા કાયમી પક્ષીઓના કા-કા, કૂ-કૂ, ચીં-ચીંની વચ્ચે કેટલાક એવા નિયમિત આશ્ચર્ય મેં શોધી કાઢ્યા છે કે હું શહેરમાં રહું છું એ બાબત પર પણ મને શંકા જન્મી શકે.
કવિતાથી થોડો અલગ ચોતરો ચાતરીને આજે મારે મારા ઘરના ઓટલા પર ઊભા રહીને મેં માત્ર માર્ચ મહિનામાં લીધેલા પક્ષીઓના ફોટાઓ આજે તમારા સહુ સાથે વહેંચવા છે. કોઈ એક આંખ-કાન એમનું ભૂલું પડેલું અનુસંધાન મેળવી શકે તો કેમેરાની આ કવિતા સાર્થક…
અબાબીલ, લક્કડખોદ, સુગરી, સનબર્ડ, દેવચકલી જેવા કેટલાક નિયમિત પક્ષીઓના હું ફોટા પાડી શક્યો નથી પણ એ બધા ટહુકા બનીને મારી રગોમાં દોડે જ છે…. પક્ષીઓના ટહુકાઓનું એક ટહુકેદાર ગીત અહીં માણો.
(એન્લાર્જ્ડ વ્યુ માટે ફોટોગ્રાફ્સ પર ક્લિક્ કરવા વિનંતી.)
આ છે સ્પૉટેડ ડવ. સામાન્યરીતે જળાશયની નજીકમાં ઝાડ પર ખૂબ નીચાણ પર હલકોફુલકો માળો બાંધનારું મજાનું એક ફૂટિયું પક્ષી. ગળામાં નાજુક છતાં ગળચટ્ટો ટહુકો અને ગળા પર ગમી જાય એવા ટપકાં.
*
ગળાની નીચેના ભાગે ભૂરા રંગને ફૂટપટ્ટીથી કાપીને કોઈપણ ડિટર્જન્ટ પાવડરથી મળી ન શકે એવી સફેદીથી છલકાતું આ છે ઓરિએન્ટલ મેગપાઈ રોબિન. રોબિનને એકવાર બોલતું સાંભળ્યું હોય તો બીજીવાર બંધ આંખે પણ ઓળખી શકાય. પૂંછડી ઉપર-નીચે કરીને એ જે રીતે માદાને રીઝવવા મથે છે એ જોવાની તો મજા જ આવી જાય. એનો વધુ ક્લૉઝ-અપ જોવો હોય તો અહીં (૧ અને ૨) ક્લિક્ કરો.
*
પશુ-પક્ષીમાં હંમેશા નર માદાથી વધુ આકર્ષક અને ચડિયાતો હોય છે. નથી માનવી મારી વાત ? ઉપરના ફોટામાંના નર રોબિનને જોઈ લીધ પછી આ માદા રોબિનને જુઓ. રાખોડી અને મેલા ધોળા રંગ અને પાંખમાં ટ્રેડમાર્ક સમા સફેદ પટ્ટાને કારણે એ દીપે તો છે પણ નર જેટલી તો નહીં જ. ખરું ને ?
*
રંગ-રંગના આ ખજાનાને હવે શું કહીશું ? આ છે સિપાહી બુલબુલ યાને કે રેડ-વ્હિસ્કર્ડ બુલબુલ. એનો અને એની કલગીનો ઠસ્સો તો જુઓ… સામાન્ય રીતે ગાઢ વૃક્ષો વચ્ચે રહેતું આ બુલબુલ મારા આંગણાને લગભગ રોજ જ એના સંગીતમય ટહુકાઓથી ભીનુંછમ રાખે છે.
*
રેડ વેન્ટેડ બુલબુલ. મારા ઘર આંગણાનું વધુ એક કાયમી મહેમાન. એનો અવાજ એટલો મીઠો નથી પણ એનો લય કર્ણપ્રિય છે અને એની ઊડાઊડ ધ્યાનાકર્ષક…
*
ઘરઆંગણે આ પણ જોવા મળશે એ તો કલ્પ્યું જ નહોતું. ન ઓળખાયું ? આ છે સ્વર્ણ પીળક યાને યુરેસિઅન ગોલ્ડન ઓરિઓલ. એને ઝડપભેર ઊડતું જોવાનોય એક લહાવો છે. જોડીમાં આવ્યું હતું અને આંખોમાં પીળચટ્ટો તડકો આંજીને ચાલ્યું ગયું.
*
પોપટ ભૂખ્યો નથી, પોપટ તરસ્યો નથી. એ તો અમેરિકન કોટનની ડાળે બેઠો બેઠો પતંગની દોરીઓ કાપે છે…
*
આ ભાઈની મને ઓળખ ન પડી ? છે કોઈ લેવાલ ?
*
મને તો આમની પણ ઓળખાણ ન પડી. જેવું કાબરચીતરું શરીર એવો જ ઠસ્સાદાર અવાજ અને પાછું ટોળાશાહીમાં જીવે… એક નજર નીચેના ફોટા પર પણ મારી લ્યો..
(આ છે રોઝી સ્ટાર્લિંગ યાને ગુલાબી મેના. શિયાળામાં પાકિસ્તાનથી મોટી સંખ્યામાં ભારત આવનારું ‘હેન્ડસમ’ પક્ષી ! ઓળખાણ પાડવા બદલ આભાર, અમિત !)
*
પાંદડે પાંદડે ટહુકો કે ટહુકે ટહુકે પાંદડા ? ઉપરવાળા કાબરચીતરા ભાઈ તો ખાસ્સા પચાસ-સાંઠના ટોળામાં આખું આકાશ ગજવે ઘાલીને ગજવતા ગજવતા આવ્યા અને એમ જ પાછા ગયા.
*
અરે! આ ભાઈ અહીં ક્યાંથી ? મારા ઘરથી પાણીની નહેર તો ખાસ્સી દૂર છે ત્યાંથી છે…ક અહીં ભૂલા પડી ગયા ? ઘર-આંગણે ભાગ્યે જ જોવા મળતું વ્હાઈટ બ્રેસ્ટેડ કિંગફીશર યાને કાબરો કલકલિયો. કિંગફીશરનો કલબલાટ એકવાર સાંભળ્યો હોય તો જિંદગીભર તમારા કાન કદી ધોખો ન ખાય એવો એ વિશિષ્ટ હોય છે અને એ ઊડે ત્યારે એની પાંખોનો મોરપીંછ અને સફેદ રંગનો સમન્વય તમને અન્ય કોઈ પક્ષીમાં જોવા ન મળે એવો બેજોડ હોય છે.
*
બે દિવસ પછી હૉસ્પિટલમાં દર્દીઓનો રાઉન્ડ પતાવી દાદર ઉતરતી વખતે બારીમાંથી મારી નજરે કીંગફિશર પાછું ચડ્યું અને હું વિશ્વાસ ન કરી શક્યો. કન્સલ્ટીંગ રૂમમાં જવાના બદલે નીચે ઘરે દોડી જઈ કેમેરો કાઢી બરાબર એની નીચે ઊભા રહી નિશાન તાકીને ફોટો પાડ્યો અને ત્યાં સુધી એ ઊડી ન ગયું એ બદલ મારા સાહેબ, આપનો આભાર ! અને જો જો ભાઈ! મારા પર ક્યાંક ચરકી ન બેસતા, હા….
-
મજા આવી ગઈ. મુંબઈની આ બળબળતી સવારમાં મારી બારી પાસે ટહુકતી કોયલને જાણે સાથ મળ્યો.
-
ખુબ જ સરસ. દરરોજ જોવા મળતા કેટલાક પક્ષીઓને પણ ફરી વખત આવરી લેજો.
ચકલી નું ચીં…ચીં…. સાભળે તો જાણે દાયકો થયો.
-
વિવેકભાઈ,
આજે તો તમે ભર ઉનાળે શીતળ વાયરો વીંઝ્યો ને શું ! પક્ષીઓ, ને પાછાં (મોટા ભાગનાં) ઘરઆંગણનાં !!પીળક અંગેનો મારો અનુભવ બહુ જ રોમાંચક છે. એને વીશે હવે લખવું જ પડે એવી સ્થીતી તમે કરી આપી. બહુ જ મજાનું, શરમાળ, જોડીમાં જ આવતું, ને બે ચાર ટહુકા પાડીને જતું રહેનારું આ કદાવ પક્ષીજગતના રુપાળાં પક્ષીઓમાંનું એક છે.
ખુબ જ આભાર સાથે, – જુ.
-
માનનેીય વિવેકભાઈ,
ખૂબ સરસ ફોટોગ્રાફસ ! -
વિવેકભાઈ,
સરસ ફોટોગ્રાફસ -
Thanks Vivek
Only One line Natural Is Natural so do not chanage it otherwise we have loss so many things.
-
Jigarbhai– We have already lost so many things and shall continue to do so.Some day in future Vivek’s Photos will tell our gtrat
grand children we had such beautiful birds in compound.
Thanks Vivekbhai your photographs are as sweet as your poetry !
Bharat Pandya -
ખૂ બ સું દ ર
ટહુકા નથી પણ સંભળાયા કરે
કસકમાં ગુંજે—ડવ
માસૂમ હવાના મિસરાઓમાં કેફી ઉદાસી છાઇ હતી,
કુદરતની અદા, કુદરતની અદબ, કુદરતનો કારોભાર હતો.
ઊર્મિનું કબુતર બેઠું’તું નિજ ગભરુ દર્દ છુપાવીને,
આંખોમાં જીવનસ્વપ્ન હતાં, પાંખોમાં જીવનભાર હતો.
શ્રી રામજી યાદ કરાવતો પોપટ્
પઢો રે પોપટ રાજા રામ ના, સતી સીતાજી પઢાવે,
પાસે રે બંધાવી રુડું પાંજરુ, મુખ થી રામ જપાવે. હેજી વાલા, પઢો રે પોપટ રાજા રામ ના….
પોપટ તારે કારણે, લીલા વાંસ વઢાવું,
એનુ રે ઘડાવું પોપટ પાંજરુ હીરલા રતને જડાવું. હેજી વાલા, પઢો રે પોપટ રાજા રામ ના….
પોપટ તારે કારણે શીશી રસોઇ રંધાવું,
સાકર ના કરી ને ચુરમા, ઉપર ઘી પિરસાવું. હેજી વાલા, પઢો રે પોપટ રાજા રામ ના….
પાંખ રે પીળી ને પગ એના પાડુંરા,
કોઠે કાઠલો કાળો, નરસૈયાના સ્વામી ને ભજો રાગ, તાણી ને રુપાળો…
હેજી વાલા, પઢો રે પોપટ રાજા રામ ના….
અને કીંગફીશરારી માનીતી કવિતા
IT was the Rainbow gave thee birth,
And left thee all her lovely hues;
And, as her mother’s name was Tears,
So runs it in my blood to choose
For haunts the lonely pools, and keep
In company with trees that weep.Go you and, with such glorious hues,
Live with proud peacocks in green parks;
On lawns as smooth as shining glass,
Let every feather show its marks;
Get thee on boughs and clap thy wings
Before the windows of proud kings.Nay, lovely Bird, thou art not vain;
Thou hast no proud, ambitious mind;
I also love a quiet place
That’s green, away from all mankind;
A lonely pool, and let a tree
Sigh with her bosom over me.W.H. Davies
બી જું ફ રી વા ર
તે પહેલા મારી પૌત્રી પૂછે -પંખીની વ્યાખ્યા કહો-
કોઈ હમે બતાયે -
હમ ક્યા ઈસે બતાય્રે ? -
बहु मजा आवी, विवेकभाई – तमारुं आंगणुं तो पक्षीधाम लागे छे.
-
શુ કહુ? વિવેક્ભાઈ તમે તો જિન્દગી નુ સત્ય થોડા શબ્દો અને ચિત્રોમા આલેખિ દીધુ!!!!!!!!!!!
આપણે ક્યા જઈ રહ્યા છે? કુદરત્ નો છે ઉદાદવા?
ભગવાન સવને સદ બુદ્ધી આપે -
સુઁદર ફોટા.આભિનઁદન.
-
વિવેકભાઈ
સુંદર ચિત્રો અને અતિ રસપ્રદ જાણકારી.
ધન્યવાદ
-હર્ષદ જાંગલા
એટલાન્ટા, યુએસએ -
ડૉ વિવેકભાઇ,
આ હા ! કેવી મજા એ પંખીઓના કલરવના સાનિધ્યમાં.
પ્રફુલ ઠાર -
વાહ વાહ! મજા પડી ગઈ! એમનુ સાનિધ્ય તો ખરેખર બહુ જ આનંદપ્રદ હોય છે!!! અહિં વર્જિનિયામાં પહેલીવાર લક્કડખોદ જોયુ ત્યારે એટલુ ઘર જેવુ લાગેલુ! એ જ ટકટક, અલબત્ત દેખાવ જુદો!
તમારા વણઓળખાયેલા મિત્રો starling હોય એવુ લાગે છે, હું તો એમને વિદેશી કાબર જ કહુ છુ. ટોળામાં આવે, પાંદડે પાંદડે બેસે અને આખી સાંજ એમના સમુહગાનથી ભરી દે!!!
-
ખરેખર મજા આવી
સુઁદર ફોટા.આભિનઁદન -
આજે તો અહી “ટહુકા છે શ્વાસ આપણા સહુના”
-
મજાના ફોટા.તમે અને આ સૌ નેટ-મિત્રો પક્ષીપ્રેમીઓ છો જાણી બહુ જ આનંદ થયો.
-
dear Dr, birds and poetic prose both are unforgettable.Birds are all color only, and prose is cherishing with colorful information-good combination.
Love it! -
મજાના ફોટા
-
Dear Vivekbhai,
…just amazing!!
you have something in your heart that these birds are visiting you and come to meet you.
i understand how it feels in a poet’s heart and mind. amazing and unbelieveable thing! tahnk for such information too.Great Job Doctor…
ખરેખર મજા આવી
સુઁદર ફોટા.આભિનઁદન
..keep it up!Narendra
scientist
insitute for plsama research
Gandhinagar,
Gujarat -
તમેતો શબ્દો વગર પણ સરસ ગઝલ લખો છો. અને હા, એમાં રંગોય ભરો છો!
-
ઘનુ સરસ્ મઝા આવિ ગઈ. ચાલુ જ રાખજો..
-
આ ફોટા તમે ક્યાથી લાવ્યા?
website નુ adress હોઇ તો આપજો.
ફોટા જોઇ ઘણૉ આનન્દ આવી ગયો.
અભિનન્દન્.
દિલીપ ચેવલી. -
Dear Vivekbhai
My hearty congratulations. This is a superb treat. You have enlightened the life itself.
How about having an exhibition of these photos ? You have searched and done the required homework in finding out names, in Gujarati and in English as well. I am impressed.
This itself is a poetry in Nature, by Nature for Nature.
Do take care. -
ડો. વિવેક્ભાઈ, કુદરતના સાનિધ્યમા લઈ જવા માટે, વિહરતા પખીઓના દર્શન કરાવવા માટે આભાર અને આપને અભિનદન સરસ ફોટોગ્રાફ્સ માટે……………
-
વિહરતા પખીઓના દર્શન કરાવવા માટે આભાર
ફોટા જોઇ ઘણૉ આનન્દ આવી ગયો, કેમેરાની પણ દાદ આપવી પડેદિલ બાગ-બાગ થઇ ગયું..!
no world more for pic…..Hemant vaidya
-
શ્રી વિવેકભાઈ, ધમાલ ભરી જિંદગીમાં પણ કુદરત સાથે તાલ મેળવો છો એ જોઈ-વાંચી ખૂબ ખૂબ આનંદ સાથે અભિનંદન!
સુધીર પટેલ. -
Truly amazing, cant believe we have nature bestowing so many good things even when we continue to destroy it–thank you doc for this wonderful eye-soothing prescription
-
DEAR VIVEK,
REALLY VERY GOOD PHOTOGRAPHS, CAN’T BELIVE, THESES BIRDS EXIST AROUND US.I ALSO SEE LOT OF THESE KIND OF BIRDS, BUT SOME ONE HAS TRULLY SAID:
“ALL HAVE EYES, BUT FEW HAVE VISION” -
Dear Vivekbhai,
This is wonderful. I really very happy to see great combination between your heart and mind. you are doctor, poet and photographer also. do you have always camera everywhere with you? photographs are wonderful. i realy thankful to you.
Great job!!
-
ડો. વ્યસ્ત સમ ય મા પણ … મ જહા માણો .. અને અમ્ ને ખુબ આનન્દ મળ્યો..સાથે સાથે..
પ્રોફેસનલ ફોટોગાફર નિ કલા સાથે… સુન્દર .. અને અભિનન્દન્. -
ડોક્ટર સાહેબ
આપની “Amazing Visitors” મેઇલ મળી એ વાંચી જોઇ ને માણી.એટલે મારો એક
અનુભવ તમને લખી મોકલાવું છું.હું જ્યારની વાત કરૂં છું ત્યારે મારા પાસે વિડિઓ કેમેરા તો શું પણ
સાદો કેમેરા પણ નહોવાથી એ પક્ષી ચિત્ર હું આપને મોકલવા અસમર્થ છું પણ મારા શબ્દોથી આપ
એ વાત જરૂર માણો.
આપણે આપણા વાતાવરણના એક પક્ષીને ખુબ જ વખોડ્યું અને જ્યારે પણ આપણે કોઇપણ મુંઝવણમાં હોઇએ ત્યારે આપણી આજુબાજુ (ખાસ ઘરમાં)થતાં સામાન્ય વાતચિતથી અકડાઇને બોલી ઉઠીયે આ કેવો કાબરની જેમ કચકચ માંડી છે?પણ કોઇને એ કાબરને પોતાના મુડમાં બોલતી જોવાની ફૂરસદ છે?
હું અમારા વડવાઓના ગામડામાં ગયો હતો અને એક દિવસ સવારની ચ્હા પીતાં અમારા આંગણામાંની બોરડીની ડાળે બેઠેલી કાબરને બોલતી અને જોઇ સાંભળી છે એ જે જુદા જુદા અવાજ કરતાં જે રીતે માંથું ધુણાવતી હતી એ મને આજે પણ યાદ છે પણ ત્યાર બાદ મેં ક્યારે જોઇ નથી એટલે એને એક વખત જોવાની એષણા ક્યારેક ઉભરી આવે છે.
અસ્તુ
પ્રભુલાલ ટાટારીઆ”ધુફારી” -
વિવેકભાઈ
સરસ ફોટોગ્રાફ જોઇ ને આનંદ થયો………..
તમે આ ફોટોમાં કયો કેમેરા વપર્યો છે…….
-
સરસ ફોટૉ
મજા આવિ ગઈ……..
વિવેકભાઈ આભાર સર્………………..
આપ્ નો યાર્………………. -
પક્ષી અભ્યરણમા ફરતા હોઈએ એવું લાગ્યું. ખૂબ સુન્દર! તમે ફોટોગ્રાફીમા પણ કવિતા રચી!
અભિનન્દન!દિનેશ પંડ્યા
-
ખુબ સુન્દેર photographs !
first one is Brahmany Myna and the second is Rosy Pastor (Sterling), both belong to Myna family.
-
Hi Vivek Bhai Very Good Picture And Simple Yet Very Beautifull .
-
This Photographs are very Nice and the Poems are also very very nice.
આભાર,
આભાર
આભાર -
ખુબ સરસ ફોટા !!!!!!!!!
મને પણ પક્ષી જગતમાં બહુ જ રસ ચે…..
આભાર …………સંજય મોદી…..
-
Pingback from શબ્દો છે શ્વાસ મારા · સારસ-પુરાણ (ફોટોગ્રાફ્સ) on July 11, 2009 at 11:50 am


67 comments
Comments feed for this article
Trackback link: http://vmtailor.com/archives/377/trackback