ખાલી

તને આપવા માટે મારી પાસે કંઈ નથી બચ્યું.
હું સાવ ખાલી થઈ ગયો છું.
અરે! મૉટામા મૉટી સંપતી હોવા છતા સાવ ખાલી લાગ્યું?
ઈશ્કે હક્કની પહેલી અનુભૂતી અશ્ક…
અમને તો આ ભેટ ગમે પણ પ્રભુ તો આ ભાવના ભુખ્યા
….
અને મેંય છેલ્લા બચી ગયેલા આંસુ ખર્ચી નાંખ્યા
વાહ્
યાદ
સાદગીમાં પણ સૌદયૅ હોય છે,
આંસુને ક્યા આભૂષણ હોય છે.
કહે છે વજન હોય છે,
એટલે આંસુ નીચે દડી પડે છે
પણ ખરાં વજનદાર આંસુઓ તો,
પોપચાંની ભીતરમાં છાનામાના તરે છે.

તું પાછો તો ફરી ગયો પણ પાછો ફરી ના શક્યો.
———-
હું સાવ ખાલી થઈ ગયો છું.
અને મેંય છેલ્લા બચી ગયેલા આંસુ ખર્ચી નાંખ્યા…
–––––––
વિવેકભાઈ, આખી વાત અસરકારકતાથી મૂકી શકાઈ છે. અભિનંદન

Nari Raday ni vednani ni adbhut abhivykti
Sathe zakalbhina pushp no atlo j sundar photograph…
Kharekhar bhan bhuli ne bhatkya bad pacho farto purush khali j thai gayo hoy che…
Khub khub abhinandan atli sundar rachna mate…

ક્યા બાત હૈ ડૉ. સા’બ

The crucial lines are:

એકવાર તારો પગ કુંડાળામાં પડી ગયો
અને
હું સૂકાઈ ગઈ.
તું પાછો તો ફરી ગયો પણ પાછો ફરી ના શક્યો.

and

તને આપવા માટે મારી પાસે કંઈ નથી બચ્યું.
હું સાવ ખાલી થઈ ગયો છું.
અને મેંય છેલ્લા બચી ગયેલા આંસુ ખર્ચી નાંખ્યા…

The beauty of this poem is that it can be inferred in many ways in context of above mentioned lines!

સરસ રચના..

તુ પાછો ફરી તો ગયો પણ પાછો ફરી ન શક્યો.
તને આપવા માટે મારિ પાસે કંઇ બચ્યુ નથી,
હું સાવ ખાલી થઈ ગયો છુ,
સરસ,,ઘણી જ વાસ્તવીકતા..
ખુબ ખુબ અભીનંદન..
વીવેકભાઈ ક્યાંથી આવે છે આ બધુ?

વિવેકભાઈઃ “તને આપવા માટે મારી પાસે કંઈ નથી બચ્યું.” એનો, એક સર્વપ્રસન્ન પત્ની પાસે, એક જ જવાબ હોયઃ હું તો તારા થકી ઘણું ઘણું પામી છું. અને એ કહેવા માટે શબ્દો અશક્ત બની રહેતા હોય છે, આસું વધુ શક્તિમાન નીવડે છે. સંવેદનશીલ કવિતા ઘણી ગમી.

………………..

एक छत नीचे रहेतां होवा छतां – सहवास होवा छतां – आ खालीपो कदाच दरेक दम्पतिए अनुभव्यो हशे. दम्पति शब्दमांनो आद्यांश दम् अने जुनी लॅटिन भाषानो शब्द domus बन्ने छत अथवा गुम्बज सूचवे छे. एटले दम्पति खूब सार्थक शब्द छे. अने छतां जीवननी आंटीघूंटीओना कूंडाळामां सपडायेलां दम्पतिओ निरर्थकतामां अजाणतां ज सरी पडे छे – स्त्री-पुरुषनी सम्बन्ध-माधुरी सुकाई जाय छे. आ वातनुं व्यथार्थ अने यथार्थ वर्णन कर्युं छे विवेके. सादा शब्दो – पण ऊंडे ऊंडे अस्वस्थ करी नाखतो एनो ध्वनि – समजीए तो खोवायेली हूंफ पाछी मेळवी शकाय अने दाम्पत्यने फरी सार्थक करी शकाय. पछी औपचारिकतानी – कंईक आपवुं ज जोईए अथवा कंई आपवानुं बाकी रहेतुं नथी एनो विचार करवानी कोई जरूर न रहे.

“અને મેંય છેલ્લા બચી ગયેલા આંસુ ખર્ચી નાંખ્યા”… ખુબ સરસ…. Bang on.. !!

તને આપવ મરિ પસે કસુ બચ્હ્યુ નથી
વાહ સુન્દેર રચ્હના

સુન્દર રચના……

ભ ર તી અને ઓ ટ ની વ્યા ખ્યા આ જે સ મ જા ઇ………….

સરસ તો ખરી જ..શંકાને કોઇ સ્થાન નથી. પણ ખબર નહીં મને થોડી લાંબી લાગી. થોડા ઓછા શબ્દો વપરાયા હોત તો કદાચ વધારે અસરકારક ન થાત ?

પુષ્પ ઉપર રાત વિખેરાવાની વાત ખૂબ ગમી. સાથે જ યાદ આવી ગયું..
સહેજ માત્ર મલિનતા ઇશ્વર સ્વીકારતો નથી
તેથી ફૂલોને
પણ એ ઝાકલથી ધૂએ છે.

ડૉ.નિશીધ ધ્રુવ (સાહેબ) ની ટિપ્પણી ખુબ અર્થસભર લાગી.સાહેબ કહેવૂં ગમે તેવું લખાણ લખે છે અને ડૉ વિવેક તેમની પ્રત્યેક ટિપ્પણી પરનો પ્રતિભાવ આપતી વખતે જે અદબ જાળવે છે તે લક્ષમાં લેતાં સાહેબ શબ્દ યોગ્ય લાગે છે.
“સમજીએતો ખોવાએલ હુંફ પાછી મેળવી શકાય્ અને દામ્પત્યને ફરી સાર્થક કરી શકાય્ પછી ઔપચારીકતાની-કાંઈ આપવું જ જોઈએ અથવા કાઈ આપવાનું બાકી રહેતુ જ નથી એનો વિચાર કરવાની જરૂર ન રહે”
આવી સમઝણ આણવી/લાવવી તે ઉભય્ પક્ષની ફરજ છે.બહુધા બન્ને પક્ષોને પોતાની વાત સાચી હોવાની નાસમઝદારી હોય છે પરીણામે સુખદ સમાધાન્ લાવવુ સરળ બનતું નથી.સંબંધોની કાયમની ખુશ્બૂની પુર્વશરત પરસ્પર નો વિશ્વાસ (loyalty) છે.તેનો અભાવજ સર્વ ખંડીત દાંપત્યની કમનસીબી હોય્છે.
કવિએ આ કાવ્યના અંત ભાગમાં કાવ્ય નો નાયક પોતાની અંદરના ખાલિપાનો એકરાર કરેછે ત્યારે કાવ્યની નાયિકા નિસહાયપણે અડધા પડધા ઉદારતાના ભાવ સાથે પોતે પોતાની વેદનાના સહવાસમાં સાચવીને બચાવેલ આંસુ દડવી દઈ પોતાની નિરાધાર પરિસ્થીતિને ઉજાગર કરે છે. કાવ્ય ખુબ ગમ્યુ.
બારમાસીના સાવ સામાન્ય, ખુશ્બુ વિહોણા પુષ્પો ને ઝાકળ બુંદોના શણગારે કેવા રુપકડાં બનાવી દીધાં છે.

ડો. સાહેબ,

ખુબ જ સુન્દર. amazing. I am 28, Single, working in NY, full on party guy with girls but this one touches.

Keep going sir… you are awesome… I rarely care to comment but you made me read these lines again n again and make me write few words..

I also thanks all who commented.. That helped me in realizing what is the Dr.’s view points and their own.. Thanks to them also..

સુંદર અછાંદસ… અને ખરેખર ચોટદાર અભિવ્યક્તિ…!

(પણ નીલમઆંટીની જેમ મનેય જરા એવું લાગ્યું કે શબ્દો થોડા ઓછા હોત તો આના કરતાંયે વધુ અસરકારક લાગત!)

એક ગમ્મતની વાત કરું. ૨૯ મી ઓગષ્ટે અહી usa ની હોસ્પિટલ્ ના બૅડ પરથી સવારે ૯ઃ૩૮ વાગે આ કાવ્ય વાંચ્યા બાદ મેં મારો પ્રતિભાવ લખેલો. ..૨૮ મી ઓગષ્ટે મારા ડાબા પગના ઘુંટ્ણ ની રીપ્લેસમેન્ટ સર્જરી કરાવેલી. બીજાજ દિવસે આ કવિતા વાંચી અને ટીપ્પણી લખવાની ખણ ઉપડી….હજુ એનેસ્થેસિઆનો નશો પુરો ઉતર્યો ન હતો. જેમ તેમ કરી ને કામ પતાવ્યું.
પછી ફરી વાર બીજા વાચકોના અભિપ્રાયો વાંચી તા.૪થી સપ્ટેંબરે એક વધુ પ્રતિભાવ આપવાની લાલચ ન રોકી શક્યો અને ચાર લીંટીઓ ઘસડી કાઢી.
આજે પુરા હોશોહવાસમાં આ બન્ને ટીપ્પણી વાંચી ત્યરે જણાયું કે એનેસ્થેસિઆના નશામા લખાયેલ પ્રતિભાવમાં લોચો વાગી ગયોછે.” અને બચાવેલા આંસુ નાયકે વાપરી નાખ્યા”તેમ લખી મારેલું. વાસ્તવમા કાવ્યની નાયિકા વેદનાગ્રસ્ત, હતાશ અને નીઃસહાય હાલતમા પોતાના બચાવેલ આંસું ખર્ચી નાખેછે.
આ ખુલાસા પછી છેલ્લે ડૉ.વિવેકજીને મિચ્છામી દુક્કડમ કહી દેવાનૂ મન થાયછે.

વિવેકે કવિતાની લંબાઈ વિશે જે કહ્યું તે બરાબર છે. વિવેક, વાર્તાલેખકોની જેમ ગમેતેમ શબ્દો ઘસડી મારનાર નથી.

ઊર્મિ, કવિગુરુના પણ ગુરુ બનવાનું શરૂ કરવા જેવું નથી. હજી આપણને કવિતાનો ક જ આવડ્યો હોય અને ગામ આખાનો કક્કો ચકાસવા જઈએ તો કેવા હાસ્યાસ્પદ લાગીએ!

દંપતીના સ્નેહને સાબિતિઓનો મોહતાજ કરવામા જ ક્યારેક ને ક્યાક આવો ખાલી ખાલી ખાલીપો સ્થાન લઈ લે છે અને એ નાનકડી તિરાડને પંપાળીને અને ક્યારેક ખોતરીને ખાઈ બનાવવી પછી એ ખાઈને આંસુઓથી ભરી, તરીને સામે પાર અને એકાકાર થવુ…સમય સમય નુ કામ કરે અને જીવન અછાન્દસ બની ને પણ તેની એક વિશિષ્ટ મિઠાસ જાળવી રાખે.

ખુબ ચોટદાર અને સચોટ રચના.

प्रिय इन्द्रवदनभाई,
मने कृपया साहेब तरीके न सम्बोधशो! निशीथभाई कहेशो तो चालशे!. दरेक रचना वाचकना मनमां एक सरखो ज भाव उपजावे एम तो न ज बने. पण ए परिणमता वैविध्यने लीधे ज रचना जीवन जीववानी रीत शीखवी जाय छे – मूल्योनी उपासना करवा प्रेरे छे.

વિવેકભાઇ, તમારી વાત સાચી છે. તમારી રચનાઓની હું ચાહક અને ભાવક છું જ. અને મને જે લાગ્યૌં તે લખ્યું… હું કવિતા લખી શકું છું કે નહીં એ ખબર નથી. પરંતુ કવિતા માણી તો જરોર શકું છું જ. સારા ભાવક બનવા માટે કવિતા લખતા આવડવી જોઇએ એવું માનતી નથી. તમે, ઉર્મિ સૌ મિત્રો છો તેથી જ આ લખું છું.

હમણાં તમારી એક પંક્તિનો ઉપયોગ ( કાલે જ ) મારી કોલમ સંબંધસેતુમાં કરેલ છે. કઇ પંક્તિ એ તમને જણાવીશ અલગ મેઇલમાં…

છૂટ છે ને ? ગૌરાંગભાઇની પંક્તિઓ તો છૂટથી વાપરું જ છું. હવે તમારી પણ….અલબત્ત તમારા નામ સાથે જ એ લખવાની જરૂર ન જ હોય..
આભાર…

Very deep, meaningful and touchy.

વાહ વિવેકભાઈ….
શું બાકી શબ્દચિત્ર ખડું કર્યું છે!
સહુથી પહેલાં તો આ વિચારર્ની સ્ફૂર્ણાને સલામ.
એ પછી,
એને શબ્દદેહે અવતારી, કંડારી,મઠારી, અને પૂરી નિખાલસતા અને સાથે-સાથે મક્કમતાથી અમારા સુધી પ્હોંચાડવા સુધીની બારિકાઈને સલામ.
ખાસ સલામ- ટિપ્પણી વિભાગની ગરિમાને સખ્તાઈ પૂર્વક બરકરાર રાખી ‘વિવેક’ના અસલ મિજાજના પ્રાગટ્ય બદલ.

શું કહું ?????????

શબ્દો જ નથી મળતા………

પ્રજ્ઞા