હું છૂઈમૂઈ, અડે કોઈ અને શરમાઉં…
. …અને કરમાઉં !

— વિષેનો તમારો ખુલાસો વાંચ્યો.

કવિતા share કરો છો, તેમ તેના શબ્દોના પુ્થ્થકરણ માટેની તમારી ચર્ચા આવકાર્ય અને અભિનંદનીય છે.

હું છૂઈમૂઈ, અડે કોઈ અને શરમાઉં…
. …અને કરમાઉં !

‘હુ છૂઈમૂઈ’ શબ્દયોજના પર કવિ વધુ વિચાર કરી લયભંગ વગર આ જ અર્થસાતત્ય સાથે જો ‘હું છૂઈમૂઈ શો’ એવો વાચ્યાર્થ મળે એવી શબ્દોયોજના મેળવી શકે તો કદાચ પ્રચલિત કાવ્યબાની વાંચવા કેળવાયેલા વાચકને વધુ રૂચે.

…સંવેદનાની આવી જ કોઈક તીવ્ર ક્ષણે કોલેજકાળના યુવાન વર્ષોમાં આ ગીત લખાયું છે!

આ ગીત વિશે સ્પષ્ટતા કરવાનું મને કહેવામાં આવ્યું એ મને ગમ્યું. લતા હિરાણી જેવા સાક્ષરે સહુથી પહેલો પ્રતિભાવ આપ્યો: “ખૂબ સરસ ! પણ આ કવિતા સ્ત્રી કહે છે કે પુરુષ ?” આ કાવ્ય કોની ઉક્તિ છે એ તેઓ બરાબર સમજી જ શકે છે એ જાણતો હોવાથી મેં જવાબ ન આપ્યો કે આ પુરૂષની ઉક્તિ છે. ગીતમાં બે જગ્યાએ સાફ કહ્યું છે: “છું એવો હું ઊર્મિઓથી ભર્યો ભર્યો” અને “હું ભરતીએ ચડિયો”

પણ મેં સહજ અનુભવ્યું કે પુરુષ સંવેદનશીલ હોવાની અને ખાસ તો શરમાઈ અને કરમાઈ શકે એવી વાત મોટાભાગના મિત્રોને પચાવવી અઘરી પડી… જ્યોતિબેન જેવા કોઈક સ્ત્રી-ભાવક આ પુરૂષની પરિસ્થિતિ પચાવી શક્યા પણ એ તો અપવાદરૂપે જ…

છૂઈમૂઈ સ્વાભાવિકરીતે સ્ત્રીલિંગ છે. જો કે એ પુલ્લિંગ તરીકે વાપરી શકાય. છૂઈમૂઈ પુલ્લિંગ તરીકે વપરાય ત્યારે એનો અર્થ થાય છે: “ગુસ્સે થાય તેવો માણસ”. પણ અહીં મેં આ શબ્દ સ્ત્રીલિંગ તરીકે જ વાપર્યો છે… અને મને છૂઈમૂઈ યાને કે લજામણીનું શરમાવું-કરમાવું જ અહીં અભિપ્રેત છે…

જે મારે કહેવું છે તે એ છે કે સ્ત્રીલિંગી શબ્દોને પુરૂષોદગાર તરીકે ન પ્રયોજી શકાય? શું પુરૂષ એમ બોલી ન શકે કે મારો તો સ્વભાવ જ બળ્યો, લજામણી જેવો છે…!? વેદના પણ સ્ત્રીલિંગ છે… શું પુરૂષ એમ ન કહી ન શકે કે મને વેદના થાય છે?! આપણે કોઈ છોકરો શરમાળ હોય તો એને શું કહેતાં નથી કે સાવ છોકરી જેવો છોકરો છે?! તો એક મરદ મૂંછાળો લજામણી જેવો ન હોઈ શકે?

બાવળને સ્થળ-કાળ કશું નડતું નથી… એ ગમે ત્યાં ગમે એવા સંજોગોમાં ગમે ત્યારે ઊગી નીકળે છે… બાવળ સર્વમાન્ય પુરુષની પ્રકૃતિ સૂચવે છે જ્યારે એથી વિપરિત લજામણી બરાબર એક્સો એંસી અંશનો વિરોધાભાસ – સ્ત્રૈણ પ્રકૃતિ- બતાવે છે અને એ જ મને પણ અહીં ઈંગિત છે…

બાકીની કવિતા વિશે આથી વિશેષ કંઈ મારે કહેવાનું રહેતું નથી…

હું બાવળ નથી કે ગમે ત્યાં ઊગી જાઉં,
હું છૂઈમૂઈ, અડે કોઈ અને શરમાઉં…
. …અને કરમાઉં !

કવિતાના ઊતાર-ચડાવ સૌ સુંદર ભાવો ઊભા કરે છે..
એક કુદરત સાથેનુ કવિનુ તીવ્ર તાદામ્તમ્ય છતુ થાય છે..