મોનો ઇમેજ

You are currently browsing the archive for the મોનો ઇમેજ category.

PB031707
(Nature’s mirror…                          ….અંદમાન, 2013)

૧.
થાકી-હારીને
અરીસાએ
પોતાને જાતે જ
ટક-ટક કોચવા માંડ્યું.
આદત પડી ગઈ’તી, કરેય શું ?
ને હવે
ચકલીઓ તો ગાયબ થઈ ગઈ છે.

૨.
અરીસો સાચો શિક્ષક છે.
એ શીખવે છે સ્વની માયા
કેટલું આસાન બની જાય છે,
અરીસા પર બેઠેલા
મચ્છરને મારવું!

૩.
અરીસાનો ચળકાટ
કંઈ એમનેમ નથી આવ્યો.
એની પીઠ તો જુઓ –
– નકરું લોહી !

૪.
છોકરાં મોટાં પણ થઈ ગયાં
એની જાણ
મા-બાપ કરતાં પણ
અરીસાને પહેલી થાય છે.

૫.
નવી વહુ
પાણી ભરવા આવી
ને
વાવ
અરીસો બની ગઈ.

૬.
સૂરજને થયું,
સંધ્યાને મળતા પહેલાં
લાવ, જરા વાળ ઓળી લઉં
ને એણે
તળાવ પરનો પવન અટકાવી દીધો.

૭.
આપણો હું
કંઈ અજબ કેદ છે અરીસામાં
ભાનનો કાચ તૂટે
ત્યારે
ચકનાચૂર થઈ જવાના બદલે

એકનો હજાર થઈ જાય છે

૮.
દર્પણ જૂઠ ન બોલે
નાનપણથી આ સાંભળતા આવ્યા
પણ તોય કોઈના ઘરમાં અરીસો ન હોય
કે કોઈ અરીસામાં કદી જોતું જ ન હોય
એવું તો કદી જોયું જ નહીં.
જૂઠ તો આપણા લોહીમાં જ વસી ગયું છે.

૯.
તારી આંખોના અરીસામાં
મારું જે બિંબ પડે છે,
દુનિયાનો કોઈ અરીસો
શક્તિમાન નથી
એ બિંબ બતાવી શકવા.

૧૦.
સાંજના અરીસામાં
હું મારો ચહેરો જોઈ નથી શકતો.
મારી ઘેરી થતી જતી ઉદાસીના સળ
એમાં સાફ નજર ચડી આવે છે.

૧૧.
ભાનનો અરીસો
તો મારો એ જ દિ’ તૂટી ગયો’તો,
તડાક કરતોક ને;
જે દિ’
તારી સામે જોવાનું ભાન થયું’તું.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૫-૦૯-૨૦૧૬)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(સાંજનો અરીસો…                                 …અંદમાન, 2013)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(મોનસૂન મસ્તી….          …સ્વયમ્, જુલાઈ-૨૦૦૮ )

૧.
ક્યાંનું પાણી
ક્યાં જઈને વરસે છે
એ તો
વરસાદ જ જાણે.

૨.
વરસાદ
અને
વાયદાને
કોઈ શરમ નડતી નથી.

૩.
-અને શહેરને તો ખબર પણ ન પડી
કે
ફૂટપાથ વચ્ચે
બે કાંઠે વહેતી ડામરની સડકોએ
ક્યારે
એના નાક નીચેથી
ભીની માટીની પહેલી સોડમનું સુખ છિનવી લીધું…

૪.
હું ભીંજાવા તૈયાર બેઠો છું,
અડધા કપડાં કાઢીને
ને તું
પેલા એરિયામાં
છત્રી ને રેઇનકોટના માથે જ કુટાયા કરે છે ?!

૫.
એ તો
હજી પણ
એમ જ વરસે છે,
આપણે જ ભૂલી ગયાં છીએ,
છત્રી ફેંકી દેવાનું.

૬.
વરસાદની ગેરહાજરીમાં
ધરતીમાં ચીરા પડી જાય
એ ખરો દુષ્કાળ
કે પછી
એ ચીરા
માણસમાં ફેલાઈ વળે એ ?

૭.
બહાર કરતાં તો
અંદરનો વરસાદ
વધુ ભીંજવતો હોય છે

૮.
વરસાદ
પાતાળ ઊતરીને
મહિનાઓથી ઊંઘી ગયેલા દેડકાઓને
બહાર કાઢી લાવે છે…
તું રડ નહીં…
મારી ઠેઠ અંદરથી…

૯.
કોઈ વરસાદને ઇચ્છા સાથે ન સરખાવશો.
ગમે ત્યારે આવે- ન આવે,
વરસે – ન વરસે,
અધધધ – અલપઝલપ
ભીંજવે -ન ભીંજવે…
બંને જ સરખા.
પણ તે છતાં
વરસાદને કોઈ ઇચ્છા સાથે ન સરખાવશો.
કમસેકમ એની પાસે એક આધાર તો છે –
– વરસાદનો !

૧૦.
મને સમજાતું નથી,
મેં ચામડી પહેરી છે કે રેઇનકોટ ?
તું ક્યારની વરસી રહી છે,
પણ હું…

૧૧.
કેટલાક વરસાદ
ભીંજવવા
આવતા જ નથી હોતા,
એ તો
ડૂબાડવા જ આવે છે…

૧૨.
વરસાદને
વળી કઈ હવા લાગી ગઈ ?
એરિયા જોઈને
પડતો થઈ ગયો છે.

૧૩.
વરસાદના
જે પહેલા ટીપાંને અઢેલીને
આપણે બેઠાં હતાં

આજે પણ અનરાધાર વરસી રહ્યો છે,
મારી ભીતર…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧-૦૬-૨૦૧૬)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Saaras Beladi
(તું તારા, હું મારા રસ્તે……                        ….ઊભરાટ, માર્ચ-૨૦૦૯)

*

પ્રેમ !
કઈ ભાષાનો શબ્દ છે આ ?
કોઈ કહેશો મને?

*
પ્રેમ એટલે કે,
તારા ગાલોના ખાડામાં ડૂબી જતા
મારા ચોર્યાસી લાખ વહાણોનો કાફલો*
એવું કહી ગયા પછી ગયેલું
એનું વહાણ
છેલ્લી ઇસવીસનના
છેલ્લા કિનારા પર
છેલ્લે નજરે પડ્યું હતું.

(*સ્નેહાભાર: મુકુલ ચોક્સી)

*
સદીઓથી
પોતપોતાની સમજણની સાંકળથી
એક જ પાંજરામાં
બંધાઈ રહેવાની ગોઠવણને
આપણે શું કહીશું ?
પ્રેમ ?

*

પ્રેમ એટલે
મોબાઇલમાંથી
સમયસર ડિલિટ કરી દેવાયેલો
કોલ-લોગ !

*

એણે મને આઇ લવ યુ કહ્યું.
હજારો વર્ષ પછી પણ
ઊંડા વિચારમાં ગરકાવ
હજી હું ત્યાં જ ઊભો છું,
નિઃશબ્દ !

*
પ્રેમ
એટલે
જાતને જોઈ શકાય
એવો સાફ અરીસો,
સમયનો પથરો
જેને કરી દે છે ચકનાચૂર
અને
બાકી જિંદગી
આપણે ટુકડા જ વીણતા રહીએ છીએ-
લોહીનીંગળતા આંગળાઓથી!

– વિવેક મનહર ટેલર
(૩૦-૦૩-૧૫ / ૨૫-૦૫-૧૫)

*

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(ચાલ ને હવે, માની જા ને, બકા….     …ઘર-આંગણે, મે-૨૦૦૯)

P1013806
(Twogether……..               …ડેટ્રોઇટ, ૨૦૦૯)

*

નદીના વહેણથી
છૂટા પડી ગયેલા દેખાતા
બે કિનારા
તળિયાની માટી સાથે એકાકાર જ છે
એ સમજી શકાય
એ ઘટનાને આપણે શું કહીશું ?
*

સમયની આખરી ભેખડ પર
એણે મારો હાથ ઝાલ્યો.
હું
આવતીકાલની ખીણમાં લપસતો રહી ગયો.

*

એની આંખના
છેક નીચલા કિનારે
આવી ઊભેલું એક વાદળ
અચાનક
મને પલાળી ગયું.
આજ પ્રેમ છે
કહીને મેં રૂમાલ કાઢ્યો.

*

મને તરતાં આવડતું હતું
પણ
એના સ્મિતનો ધક્કો જ એવો હતો
કે હું ડૂબી ગયો એના જળાશયમાં.

*

મને યાદ નથી
કે
મેં એને છેલ્લીવાર આઇ લવ યુ ક્યારે કહ્યું હતું.
પણ
દરિયાની ભીની રેતીમાં
મેં પડતા જોયા છે
હંમેશા
ચાર પગલાં જ !

*

આજીવન સાથે રહીએ એ કંઈ પ્રેમ છે ?
છટ્ !
– એણે કહ્યું,
મને એવા કોઈ બંધન પસંદ નથી.
હું તો ખાલી તને સમજવા માંગું છું.

*

પવનના ભરોસે
વરસાદના ટીપાનું
ઠે..ઠ આભથી પડતું મેલવું
અને
ટીપે-ટીપે પવનને ભીંજવવું એ પ્રેમ.
વરસાદનું ટીપું નક્કી સ્ત્રી હોવું જોઈએ
અને….
પવન ?

*

સિત્તેરમા વરસે
એ ચાલી ગઈ
ત્યારે
મને પહેલીવાર
એણે કદી નહીં કીધેલું
આઇ લવ યુ સંભળાયું !

– વિવેક મનહર ટેલર
(૩૦-૦૩-૧૫ / ૧૪-૦૪-૧૫)

*

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(આતુર…….                                              …ડેટ્રોઇટ, ૨૦૦૯)

leaf by Vivek Tailor
(પાંદડાની હસ્તરેખાઓ….                                  ….એટલાન્ટા, ૨૦૦૯)

*

૧.
જિંદગીભરના શ્વાસ
ખર્ચી નાંખીને પણ
ચપટીક વિશ્વાસ
ખરીદી શકાતો નથી.

૨.
વિશ્વાસમાંથી
શ્વાસ ખરી પડે
એને
આપણે નિઃશ્વાસ કહીએ છીએ.

૩.

ફેફસાં હવાને નહીં,
એક માથું
એક છાતી
એક આખા જણને
શ્વાસમાં ભરે
એ વિશ્વાસ.

૪.
એ જ બીજ
જમીનમાંથી માથું ઊંચકી શકે છે
જેને
પાંખ ફૂટ્યાનો વિશ્વાસ છે.

૫.

વિશ્વાસ લથડે છે
ત્યારે
સંબંધને ફ્રેક્ચર થાય છે
અને
ભલભલા POP એને સાંધી નથી શક્તા.

૬.

સ્મરણોના ઓરડામાં
ફરી ફરીને હું આવ્યા કરું છું,
એનું કારણ
તારા માટેનો પ્રેમ નહીં,
તારા પરનો વિશ્વાસ છે.

૭.

સાચવીને મૂકાયેલા
પીપળાના પાનને
ચોપડીના પાનાં
પારદર્શક બનાવી દે છે
કેમકે એને વિશ્વાસ છે
કે
આ પાનની અંદરની ચોપડી વધુ ઇન્ટરેસ્ટિંગ છે.

૮.
સવારે
એક ચોપડીના પાનાં વચ્ચે
થોડો વિશ્વાસ મૂકીને હું ગયો હતો,
સાંજે આવીને જોયું તો
આખું વૃક્ષ.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૦૬-૦૮-૨૦૧૪)

*

tree by Vivek Tailor
(આકાર….                          …ગ્રાન્ડ કેન્યન, ૨૦૧૧)

Vivek_what is a marrriage?

*

લગ્ન એ સારી વાત છે.
એના વિશે બધા જાણે છે
પણ
હું
સફળ લગ્નજીવનની વાત કરતો હતો.

*

લગ્ન એટલે
પડછાયો રહી જાય
પણ
તમે ગાયબ થઈ જાવ
એવો જાદુ.

*

સ્પર્શ રહી જાય અને આંગળા ખરી જાય
એ લવ-મેરેજ.
આંગળા રહી જાય અને સ્પર્શ ખરી જાય
એ એરેન્જ્ડ-મેરેજ.

*

લખવું તો છે લગ્ન વિશે
પણ
મનમાં
કેમ પડઘાયા કરે છે
બાંધી વાવ ?

*

હસ્તમેળાપ વખતે
ફોટોગ્રાફરે
આપણા હાથ ઉપર
ઘડિયાળ મૂકીને ફોટો લીધો હતો.
આપણે કેટલાં ખુશ હતાં!
હવે સમજાય છે-
એ ફોટો અને એ સમય બંને
એ આલ્બમમાં જ થીજેલા રહી ગયા…

*

લગ્ન એટલે
આલ્બમમાં સચવાઈને મૂકાયેલા ફોટોગ્રાફ્સ જેવો સંબંધ.
શરૂશરૂમાં
તમે
થોડા થોડા દિવસે આલ્બમ બહાર કાઢીને
એને પંપાળતા રહો છો.
પણ પછી…

…કયા કબાટમાં ?

*

સમય
એના ટાંચણાથી ટોચી-ટોચીને
લગ્નના ઘરમાં વસતા ‘અમે’ને
ધીમે ધી…મે
‘હું’ અને ‘હું’માં ફેરવી નાંખે છે.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૦૭-૦૨-૨૦૧૩)

*

Goa

(ખાલી…ખાલી…      …ગોવા, બીટલબાઅટિમ બીચ, નવેમ્બર, ૨૦૦૮)


(ફાટ ફાટ સોનું….                                    …ગરમાળો, એપ્રિલ, ૨૦૧૨)

*

ભર ઉનાળે
બળબળતી બપોરે
ખુલ્લી છાતીએ ઊભેલા ઝાડ સાથે
સૂરજ
પૂરજોશમાં બાખડ્યો
ને
અંતે
ફૂરચેફૂરચા
થઈ
ફાટી પડ્યો…

*

પીળો જ વરસાદ વરસાવે છે
બંને જણ છતાં પણ –
– જુએ છે રસ્તો,
એના માથા પર ઊગેલા
સૂરજ અને ગરમાળાને !

*
મૂંગીમંતર વાવે
જ્યાં
પગમાં
ગરમાળાના ઝાંઝર પહેર્યાં,
નવું જ સંગીત રેલાયું….

*

પીળોછમ્મ ગરમાળો
જોવાનું કોને ન ગમે?
સૂરજનો વાંક કાઢો મા…
એય બિચારો એટલે જ તપે છે !

*

ચાતક જેમ ચોમાસુ પીએ
એમ જ
ગરમાળો તડકાને…

*

બેદરકાર પાલવ
ને
બેશરમ યૌવન
ખિખિયાટા કરતું વાતાવરણ ભરી દે
તોય
ઘરાક સામે
બેફિકર જીભ કચડતી
ખુલ્લા હોઠે ઊભી રહેતી વેશ્યાની જેમ જ
ભરઉનાળે
ભરબપ્પોરે
ભરબજારે
ફાટી પડ્યો છે આ ગરમાળો!
ફાટીમૂઓ ક્યાંનો !

*

ઘેર ઘેર
ઊગી નીકળેલ
ટાઢાબોળ સૂરજથી
રોમ રોમ દાઝીને
બીજી તો શી દાઝ કાઢે
બિચારો
ગરમાળો? –
“ઘરમાં ‘રો !”

– વિવેક મનહર ટેલર
(એપ્રિલ, મે- ૨૦૧૨)

*


(મારો સૂર્ય….                                      … ગરમાળો, એપ્રિલ, ૨૦૧૨)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(પડછાયાનું જાળું……                ….સફેદ રણ, કચ્છ, ૧૯-૧૦-૨૦૦૯)

*

(જિંદગીમાં પહેલીવાર મોનો-ઇમેજ કાવ્ય પર હાથ અજમાવ્યો છે… કહેશો, કેવાં લાગ્યાં ?)

*

શરદપૂનમની રાતે
ચાંદો
આટલો નીચે
છે…ક મારા બાગમાં
આવડી મોટ્ટી ટોર્ચ લઈ કેમ ઉતરી આવ્યો છે ?
એનો પડછાયો શોધવા ?

મોટા મકાનની ભીંતમાં
ચણાઈ ગયેલો મારો પડછાયો
એના પગ શોધે છે.

પડછાયો જાણે છે કે
એની કાળાશ પણ
કોઈક ઉજાસને જ આભારી છે.

પડછાયો મિત્ર છે.
નાસી છૂટે છે, અંધારું થતાવેંતમાં જ !

મારા કરતાં તો મારો પડછાયો વધુ નીડર છે.
તને હજારો વાર ભેટે, ચૂમે છે.
હું તો
તને જોઈને જ પાણી પાણી થઈ જાઉં છું.

પડછાયો વધુ સારો.
અંતરાત્મા તો ક્યારેક છેહ પણ દઈ દે.

ખૂબ ઊંચે જઈએ
ત્યારે
આપણે
આપણો પડછાયો પણ ગુમાવી બેસીએ છીએ.
(મારા મોનો-કાવ્ય ગુચ્છમાંથી આ કાવ્ય રદ કરું છું)

પડછાયાની જાત,
કેવી ડરપોક !
અંધારું જોયું નથી કે…

માણસનો પડછાયો તો કોઈપણ અજવાળે પડે.
વિચારનો પડે ?
કયા અજવાળે ?
બોલ ને, કવિતા !

૧૦

પડછાયો મારી સોડમાં આવીને સૂતો,
કચકચાવીને… દાબીને..
…આજે મધુરજની આવી.

૧૧

હું તો મરી ગયો છું.
ભલે તમે મને બાળી દો કે દાટી દો.
મારા પડછાયાનું શું ?

૧૨

પડછાયો કદી દુઃખી નથી થતો.
ચઢતા-ઢળતા સૂરજ સાથે
એણે વધઘટનું અનુકૂલન સાધી લીધું છે.

– વિવેક મનહર ટેલર
(૧૧-૧૦-૨૦૧૧)

*

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(પડછાયો સૂતો સોડમાં…                                     …કચ્છ, ૨૧-૧૦-૨૦૦૯)