સાહસ

Bird
(સ્થિતપ્રજ્ઞ….                                        ….નળ સરોવર, ૧૦-૦૧-૨૦૧૦)

*
મારા ઘરનો
ચાળીસ ફૂટ પહોળો બાગ
ધીમે-ધીમે
ચાર ફૂટનો થઈ ગયો છે.
મેં
જેમ-જેમ આ શહેરનું પાણી પાયું,
એમાં મકાન ઊગતું ગયું.
હવે થોડાં કૂંડા અને
કમ્પાઉન્ડ વૉલને વળગીને ટકી રહેલાં
થોડાં છોડ અને ઝાડ
એમની નવી ડાળી પર
દીવાલ ઊગી નીકળવાની બીક છતાં
જીવવાનું સાહસ કરી રહ્યાં છે.

મને
બેડ-રૂમની બારીએ બેસવાની ટેવ છે.
બે કાચિંડા અચૂક સાધુની સમાધિ લઈને
એક જ ઝાડ પર
આખો દિવસ
શિકારની તાકમાં સ્થિર બેઠેલા જોવા મળે છે.
ખિસકોલીઓની દોડાદોડ અને ચિક્-ચિક્
મારા આંખ-કાનમાં સતત રોપાયાં કરે છે.
ક્યારેક બુલબુલ,
તો ક્યારેક ઑરિએન્ટલ રોબિન,
ક્યારેક દેવચકલી
તો ક્યારેક પોપટ, મેના,કાબર,કાગડા-
-મારા બાગનાં બચેલાં વૃક્ષોના રંગ
મોસમથીયે વધુ ઝડપે બદલતા રહે છે.
કોયલનો ટહુકો તો
આંબાનાં મૂળની જેમ જ
જાણે બાગની જમીનમાં
ખોડાઈ જ ગયો હોય એમ હટતો જ નથી.
ચકલીનું ચીં-ચીં
અને કબૂતરનું ઘૂ-ઘૂ
તો આમેય કદી ખોવાયાં જ ન્હોતાં.

આ શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.
પેલાં
દીવાલને વળગીને જીવવા મથી રહેલાં
ફૂલ-છોડ-ઝાડનું સાહસ કદાચ સફળ છે.
મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
એ લોકો
મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

– વિવેક મનહર ટેલર
(મે-૨૦૦૭)

  1. Himanshu’s avatar

    બહુ સરસ …

    આ શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
    આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
    કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.
    પેલાં
    દીવાલને વળગીને જીવવા મથી રહેલા
    ફૂલ-છોડ-ઝાડનું સાહસ કદાચ સફળ છે.
    મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
    એ લોકો
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

    Reply

  2. કલ્પેશ ડી. સોની’s avatar

    શહેરના માણસો કહેતા હોય છે કે અમારા રસ્તા પર રખડતા ઢોર ઘુસી જાય છે અને ટ્રાફીક જામ થઈ જાય છે. ખરી વાત તો એ છે કે તેઓના ચરવાના વિસ્તારમાં આપણે રસ્તો બનાવીને ઘૂસી ગયા છીએ.

    Reply

  3. Vipool Kalyani’s avatar

    બહુ જ સરસ રચના. અભિનંદન.

    Reply

  4. Jayshree’s avatar

    વાહ.. ક્યા બાત હૈ..!!

    Reply

  5. Akbar Lokhandwala’s avatar

    I enjoy for the nice one.

    Reply

  6. kanchankumari parmar’s avatar

    બગિચા નિ જગ્યા બાલકનિ યે લિધિ અને આપણે કુંડામા ફુલ ઝાડ રોપિ મનને મનાવિ લિધુ …..હ વે કદાચ બાલ્કનિ કે ઝરુખા પણ નહિ રહે …..રહેસે ખાલિ ભિત ….ત્યારે ફુલ ઝાડ ના ચિત્રો દોરિ મન ને મનાવિ લૈશુ…..

    Reply

  7. rachna’s avatar

    વાહ….! અને આહ્… આ તારેી દેીલ ને સ્પર્શતેી સુન્દર રચના …અને મારેી, ખાસ તો એ આપણેી mummy ના દેીલ નેી વાતોને જુનેી અવિસ્મરનિય યાદો ના તારો ને ઝણ્ઝ્ણાવેી ગઇ….!ખુબ જ touchy……..! આ પ્રદુષણ ના જમાના મા પ્રક્રુતિ પ્રત્યે તારોઆ અનહદ પ્રેમ્ તારેી આ રચના થકેી દિલ ને સ્પર્શેી ગયો..!

    Reply

  8. Lata Hirani’s avatar

    બધી જ રચનાઓ સ્પર્શી ગઇ…

    ચકલીનું ચીં ચીઁ ક્યાં છે કહો તો ઉત્સવ મનાવું…

    હા, સ્મરણોમાં ખરું

    લતા હિરાણી

    Reply

  9. સુનીલ શાહ’s avatar

    ત્રણેય રચનાઓમાંનો વેદનાપૂર્ણ વ્યંગ સ્પર્શી ગયો.

    Reply

  10. વિવેક’s avatar

    મને માફ કરજો દોસ્તો…. એક જ રચનાના ત્રણ ભાગ વચ્ચે ફૂદડી મૂકીને હું ફસાયો…

    આ ત્રણ નહીં, એક જ સળંગ કૃતિ છે, ફક્ત ભાવપલટાને અનુરૂપ મેં એને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી છે !

    Reply

  11. Pancham Shukla’s avatar

    સીધી ઉતરી જાય એવી એકદમ પ્રવાહી. ખરેખર ખૂબ સુંદર રચના થઈ છે.

    Reply

  12. Smita Parekh’s avatar

    વિવેકભાઈ,
    વાહ્!! ખુબ સરસ રચના,હજી દિલ પત્થર થયુ નથી,કોઈ મકાન ભીતર ચણાયું નથી,હજી આ શહેરમાં ટહુકાઓ,ફૂલ ઝાડ,છોડ જીવંત છે.

    Reply

  13. vishwadeep’s avatar

    શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
    આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
    કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.
    પેલાં
    દીવાલને વળગીને જીવવા મથી રહેલા
    ફૂલ-છોડ-ઝાડનું સાહસ કદાચ સફળ છે.
    મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
    એ લોકો
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !
    સુંદર..કવિતા ગમી ગઈ..

    Reply

  14. Amit’s avatar

    ખુબ સરસ! બદલાતા સમયને સરસ ઝીલ્યો છે આ કાવ્યમાં દાક્તરસાહેબ, આફ્રિન.

    Reply

  15. મીના છેડા’s avatar

    ………………

    Reply

  16. હેમંત પુણેકર’s avatar

    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

    વાહ!

    Reply

  17. rajeshree trivedi’s avatar

    સુન્દર.કવિ પર્યાવરણની ચિન્તા ન કરે તો કોણ કરશે? બે લીટી મારા તરફ્થી…………..

    જિજિવિશાથી જીવાય જિન્દગી,
    સાહ્સથી ખરીદાય જિન્દગી,
    મકાનોના જ્ન્ગલ્મા ફુલોની ક્બર,
    ટ્હુકાઓની રોળાય જિન્દગી.

    આ લીલા સમ્વેદન વહેચવા બદલ ધન્ય્વાદ્.

    Reply

  18. ધવલ’s avatar

    સરસ ! ચોટદાર !

    Reply

  19. કવિતા મૌર્ય’s avatar

    આ શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
    આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
    કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.
    પેલાં
    દીવાલને વળગીને જીવવા મથી રહેલા
    ફૂલ-છોડ-ઝાડનું સાહસ કદાચ સફળ છે.
    મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
    એ લોકો
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

    અન્યની સતત ઝઝૂમતા રહેવાની મથામણ ક્યારેક આપણા માટે પ્રેરક બનતી હોય છે.

    સુંદર રચના !!!

    Reply

  20. indravadan g vyas’s avatar

    આવી સરળ અને સરસ અછાંદસ રચના ઘણા વખતે વાંચવા મળી.અદભુત્..
    અભિનંદન્ ડોક્ટર સાહેબ્.

    Reply

  21. hemant vaidya’s avatar

    સુંદર

    મેં
    જેમ-જેમ આ શહેરનું પાણી પાયું,
    એમાં મકાન ઊગતું ગયું.
    હવે થોડા કૂંડા અને
    કમ્પાઉન્ડ વૉલને વળગીને ટકી રહેલાં
    થોડાં છોડ અને ઝાડ
    એમની નવી ડાળી પર
    દીવાલ ઊગી નીકળવાની બીક છતાં
    જીવવાનું સાહસ કરી રહ્યાં છે.

    સરસ રચના

    હેમન્ત વૈદ્ય

    Reply

  22. sudhir patel’s avatar

    સુંદર અભિવ્યક્તિ!
    સુધીર પટેલ.

    Reply

  23. Jayesh’s avatar

    સુંદર રચના.

    Reply

  24. Rajesh I Pandya’s avatar

    ખુબ સરસ વિવેક ભૈ હવે પ્રક્રુતિને બચાવ્વાનિ તાતિ જરુર ચ્હે ફકત કવિઅએજ નૈ પન બધાઅએ યોગ્દાન આપવુ પદશે

    Reply

  25. preetam lakhlani’s avatar

    ક્યા બાત હે કવિ વિવેક્ હદય થી આ કાવ્યને આવકારુ છુ, ખરેખર આ પળે એવુ લાગી રહ્યુ છે કે આકાવ્ય કોઇ ડોકટરે નહી પણ એક નગર પ્રેમિ કવિએ હદયની વેદનાને વાચા આપી છે,

    Reply

  26. prem sagar nayik’s avatar

    હરે એક વાકય લખતા તો ભુલી ગયો, “સાહસ” નુ બિજુ નામ અટલે પ્રીતમ લખલાની,…આ એક હકિક્ત છે, અહીયા ફકત કવિતાની જ વાત કરવી છે, મેં ડોકટ્ર્ર વિવેક્ના ધણા ગીત, ગઝલ અને કાવ્ય સમય્ સમયે વાચ્યા છે, પણ આ કાવ્ય મને પેલી નજરે જ સત્ય લખવા માટે કામ પર સખત વ્યસ્ત હોવા છતા ક્ઈ લખવા માટે મજબુર કરી બેઠુ, વિવેકભાઈ, તમને વાધો ન હોય તો તમારુ આ કાવ્ય હુ અમેરિકાથી એક સપાદન કરી રહ્યો છુ તેમા પ્રગટ કરી શકુ, આ બાબત જણાવશો તો ગમશે……..આભાર્!!! ,

    Reply

  27. વિવેક’s avatar

    પ્રેમભાઈ,

    આપના સંપાદનમાં આ કાવ્યને સ્થાન મળશે એ ચોક્કસ ગમશે…
    આભાર !

    Reply

  28. nilam doshi’s avatar

    ખૂબ સુન્દર રચના..કવિની ભીતરમાં મકાન ન જ ચણાઇ શકે ને ?

    Reply

  29. GURUDATT’s avatar

    Thoroughly enjoyed..Actually you stole my heart-my mouth!! Excellent expression. congratulations.

    Reply

  30. urvashi parekh’s avatar

    સુન્દર રચના..
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતુ અટકાવી શક્યા છે.
    સરસ..

    Reply

  31. Ankur’s avatar

    Poems of Nature….Speaks out ur Inherent Nature…

    Keep enlightening…..

    Reply

  32. શાહ પ્રવીણચંદ્ર કસ્તુરચંદ’s avatar

    ડૉક્ટર સાહેબે નિદાન કર્યું એટલે આટલાં વર્ષે સાચું જ્ઞાન લાધ્યું કે હું જીવી રહ્યો છું એ શ્વાસોશ્વાસ નહીં,આ ટહુકાઓનો ‘બકવાસ’ જ છે.
    અને આ બકવાસ એ બીજું કાંઈ નહીં પણ આવા ઉત્તમ કવિઓનો કાવ્યોલ્લાસ છે.
    ઘણા વખત બાદ ચારે બાજુ આનંદોલ્લાસ છવાઈ ગયેલો નહીં,અંગે અંગને થનગનાટ,થનગનાટ નચાવી રહ્યો છે.
    અભિનંદનતો તમારો અધિકાર બની ગયો છે,ડૉક્ટર સાહેબ!
    હું બીજુંતો શું આપી શકું.

    Reply

  33. kishor Shah’s avatar

    Nice Poem Enjoyed and excited What a satire on Concret Growth

    K. R. Shah

    Reply

  34. kishor Shah’s avatar

    Nice Poem Enjoyed and excited What a satire on Concrete Growth

    K. R. Shah

    Reply

  35. Chandrakant Lodhavia’s avatar

    સાહસ , March 6, 2010 in અછાંદસ by વિવેક
    તમારી સાથે તમારા બગીચામાં કુદરતના ખોળામાં બેસી શાંત અવાજો માં ખોવાઈ જવાની મઝા પડી.
    પણ આને હું સાહસ તો ન જ ગણી શકું. સહજ જરૂર છે.

    આ શહેરના શાંત કોલાહલની વચ્ચે
    આ ટહુકાઓનો ઘોંઘાટ જ
    કદાચ હજી મને જીવતો રાખી શક્યો છે.

    મઘુર મીઠો જીવવાનો આઘાર. અભિનંદન. ખુબ ગમ્યું.

    ચન્દ્રકાન્ત લોઢવિયા.

    Reply

  36. Ketan Shah’s avatar

    મકાન અને કમ્પાઉન્ડ-વૉલની વચ્ચે ચગદાઈ મરવા છતાં
    એ લોકો
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે !

    સુંદર રચના..

    Reply

  37. Hiral Vyas

    ખુબ જ સઆચી વાત ડો. શહેરમાં રહેતો ગાર્ડન થોડા સમયમાં જ ઇંટોનો બનવા લાગે છે….ને રચાતી જાય છે દીવાલો પર દિવાલો…બસ એમાંથી થોડા લોકો બચી જાય છે.

    Reply

  38. પારુલ દેસાઈ’s avatar

    પ્લીઝ please પ્લીઝ please પ્લીઝ please પ્લીઝ please …..

    મને પંખી નો માળૉ ફીલ્મ નું “રાજકોટ રંગીલુ શહેર છે” આ ગુજરાતી ગીત સાંભળવુ છે.

    મુકો ને………..

    પારુલ દેસાઈ

    Reply

  39. Dr.  Vinit  parikh’s avatar

    પ્રિય વિવેકભાઇ,

    મસ્ત અછાંદસ રચના….હવે એક છાંદસ થઇ જાય !

    માનવી, તારો એટલો પાડ !
    બચ્યા છે હજી થોડા ઝાડ ,
    બચ્યા છે ફૂલો થોડા માંડ,
    ને મળે છે રંગીન સલાડ…
    માનવી, તારો એટલો પાડ !

    જીવડાં, તારો એટલો પાડ !
    ભેદી શકે તું દવાઓની વાડ !

    પંખી, તારો એટલો પાડ !
    વેઠી શકે તું તાપ-વરસાદ-ટાઢ !

    પ્રાણી, તારો એટલો પાડ !
    માણી શકે તું એંઠો એંઠવાડ !

    પ્રભુ, તારો એટલો પાડ !
    લડાવ્યા તેં અમને ખૂબ લાડ !

    Reply

  40. mita’s avatar

    બહુ જ સરસ.

    Reply

  41. pragnaju’s avatar

    સુંદર
    આખો દિવસ
    શિકારની તાકમાં સ્થિર બેઠેલા જોવા મળે છે.
    ખિસકોલીઓની દોડાદોડ અને ચિક્-ચિક્
    મારા આંખ-કાનમાં સતત રોપાયાં કરે છે.
    ક્યારેક બુલબુલ,
    તો ક્યારેક ઑરિએન્ટલ રોબિન,
    ક્યારેક દેવચકલી
    તો ક્યારેક પોપટ, મેના,કાબર,કાગડા-
    -મારા બાગનાં બચેલાં વૃક્ષોના રંગ
    મોસમથીયે વધુ ઝડપે બદલતા રહે છે.
    કોયલનો ટહુકો તો
    આંબાનાં મૂળની જેમ જ
    જાણે બાગની જમીનમાં
    ખોડાઈ જ ગયો હોય એમ હટતો જ નથી.
    ચકલીનું ચીં-ચીં
    અને કબૂતરનું ઘૂ-ઘૂ
    તો આમેય કદી ખોવાયાં જ ન્હોતાં.

    વાહ્

    Reply

  42. Bankim’s avatar

    એ લોકો
    મારામાં મકાન ચણાઈ જતું અટકાવી શક્યા છે!

    વાહ!

    વાંચતાં જ ગમી જાય એવું સુંદર કાવ્ય.

    Reply

  43. સલીમ’s avatar

    કમ્પાઉન્ડ વૉલને વળગીને ટકી રહેલાં
    થોડાં છોડ અને ઝાડ

    ક્યા ખૂબ….

    Reply

  44. kirti’s avatar

    એકદમ સરસ રચના.મન ખુશ થૈ ગયુ.ભર ઉનાળા મા વરસાદ જેવુ લાગ્યુ.

    Reply

  45. Niraj’s avatar

    વાહ દોસ્ત વાહ

    Reply

Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *