બે કાફિયાની ગઝલ

“સૌન્દર્યનો અજગર ભરડો “ના શબ્દો ગમ્યા.
‘હું મરવાને જીવું ? કે જીવતો મર્યો ?
આનો જવાબ કોણ આપી શકે ? સૌન્દર્યદર્શનથી
નીપજેલો સવાલ !સરસ !

શિર્ષક સમજાવશો? કેમ બે કાફિયા?

પહેલી નજરે આ ગઝલ એ હમરદીફ-હમકાફિયા ગઝલ છે જેમાં કાફિયો રદિફના સ્થાને આવીને ગઝલનો નિર્વાહ કરે છે. આ પ્રથમ દ્રષ્ટિએ જ દેખાતા કાફિયા છે – નર્યો, ભર્યો, કર્યો, ધર્યો, ફર્યો, ઠર્યો વિ…

પણ બે કાફિયાને એક સાથે રાખવાનો એક પ્રયોગ પણ આમાં કર્યો છે. આ ‘ઓ’કારાન્ત કાફિયા છે – અજંપો, ચટકો, કાવો, પ્યાલો, પાછો, ખોટો વિ.

બે કાફિયા રાખવાથી બીજા કાફિયામાં મળતી છૂટ લઈ શકાતી નથી. જો પહેલો કાફિયો લેવામાં ના આવ્યો હોય તો બીજા કાફિયામાં ઊગર્યા, પાથર્યા જેવા શબ્દો વાપરી શકાયા હોત.

વસ્તુ અઘરી નથી પણ એને કારણે ગઝલનું સંગીત વધુ સુમધુર બને એ જ આશય છે.

ફરી હાથ મૂક્યો મેં તારા ખભે,
ફરી પાછો આજે હું ખોટો ઠર્યો.

શું છે ભેદ તારો, કહે જિંદગી -
હું મરવાને જીવું કે જીવતો મર્યો ?

અતિ સુંદર, છેતરામણી જિંદગી થી અજાણ માનવી પલ પલ પોતાની ઈચ્છાઓ ને પામી લેવાની
ચાહમાં જિંદગી તરફ ડગ માંડતો જાય છે અને એજ જિંદગી માનવી ને છેતરી હસતી હસતી આગળ
નિકળી જાય છે.

ફરી ફરી… વાંચવી ગમતી રહી છે આ ગઝલ…

…મઝા પડી ગઈ…..અનોખી….સરસ…રચના..