good lines

ક્યાં, કેટલી છૂટ, કેવી રીતે નભે, એ જ તો કવિકૌશલ છે ને? (રીઢા રસોયાની રસોઈ અને લોકભોગ્ય રૅસિપીની રસોઈના તફાવત જેવું ક્શું કાવ્યસર્જનમાં પણ પરખાય ખરું?).

ઉપસંહારમાં આટલું કહું?
છંદબંધારણ રહે, વૈયક્તિક ઉચ્ચારણ સહે અને પ્રિય! કર્ણધારણ કહે એ રીતે ગઝલો વાંચજો!

એમનું આંતરજગત વિવેકસભર છે અને કાવ્યોનું બાહ્ય કલેવર ટેલરીંગની કુશળતા અને કારીગીરીથી શોભે છે. એમનો કાવ્ય સાથેનો જ નહીં, ભાવકો સાથેનો સંબંધ પણ વિવેકપુર્ણ છે.

એમનાં સર્જનોને “મોરપીંછું એક વચ્ચે મૂકી” આપણ માણીશું…..

પોતીકો લાગે એ ખાતર અડધા છોડ્યા શે’રમાં,
જે ગમે તે બહેર વચ્ચે મૂકી ગઝલો વાંચજો.

જોજનો દૂર થઈ ગયાનું દર્દ જાગે જે ઘડી,
મનનું ઈન્ટર-નેટ વચ્ચે મૂકી ગઝલો વાંચજો.

સુંદર શેર.

ગઝલના છંદમાં લેવાતી છૂટ-છાટ અંગે કોઈ સર્વમાન્ય નિયમો આપણે ત્યાં કોઈએ કરવાનું હજી સુધી ઉચિત ગણ્યું નથી. ગઝલ પર મોટા પુસ્તકો લખનાર પણ લઘુ-ગુરૂની ચર્ચા સદંતર અવગણીને ચાલે છે… રઈશભાઈ જેવા ગણ્યા-ગાંઠ્યા માંડ એકાદ-બે જણે જ ગઝલને પાયાના પથ્થરથી જોવાનો વૈજ્ઞાનિક અભિગમ કેળવ્યો છે પરિણામે ગઝલના છંદ વિશે આપણે ત્યાં એકમત પ્રવર્તતો નથી…

પ્રસ્તુત ગઝલમાં ચારેક જગ્યાએ જે છંદ-દોષ છે એ હજી નવી પોસ્ટ મૂકવાની બાકી હોઈ અને પ્રસ્તુત ગઝલ પર ચર્ચા ચાલી રહી હોવાથી હજી મઠાર્યા નથી. આવતા અઠવાડિયે એ કામ થઈ જશે એટલે કવિ-મિત્રોને ફરીથી આ ગઝલ ચકાસી જવાનો આગ્રહ રાખીશ…

ફરી એકવાર સહુ મિત્રોને મારો ખુલ્લા દિલનો અનુરોધ છે કે જ્યારે જ્યાં કોઈ ભૂલ જણાય, મારો કાન ચોક્કસ પકડજો… હું અહીં ખોટું લગાડવા નહીં, આગળ જવા આવ્યો છું…