એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ


(ભલે શૃંગો ઊંચા….                  ….સાંગલા, કિન્નૂર વેલી, નવે.,૨૦૦૭)

કાળજામાં કાળના ભોંકાઈ ગઈ,
શૂળી પર જે શખ્સિયત ઠોકાઈ ગઈ.

હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.

પગલાં ચાલી નીકળ્યાં, પગ ત્યાંના ત્યાં…
આખી પગથી કઈ રીતે ટોકાઈ ગઈ ?

એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ.

ગુર્જરીના આભમાં ડોકાઈ જ્યાં
કે ગઝલ ચોમેરથી પોંકાઈ ગઈ.

-વિવેક મનહર ટેલર
(૨૬-૦૩-૨૦૦૮)

છંદ-વિધાન : ગાલગાગા | ગાલગાગા | ગાલગા

  1. pragnaju’s avatar

    મઝાની ગઝલ.એકે એક શેર પર ડેજાવુ જેવો ગણગણાતટ્
    કાળજામાં કાળના ભોંકાઈ ગઈ,
    શૂળી પર જે શખ્સિયત ઠોકાઈ ગઈ.
    જાણે…
    કાળજા કેરો કટકો મારો,ગાંઠથી છુટી ગ્યો,
    મમતા રુએ જેમ વેળુમાં,વીરડો ફુટી ગ્યો.

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.
    હોઠ ઉપર છે -ખુદા હાફિઝ ! છતાં
    દિલમાં કૈં કૈં થાય છે, રોકાઈ જાવ!

    પગલાં ચાલી નીકળ્યાં,પગ ત્યાંના ત્યાં…
    આખી પગથી કઈ રીતે ટોકાઈ ગઈ ?
    એકેક વ્હેંત ઊંચાં બધાં ચાલતાં હતાં,
    તારી ગલીમાં કોઈના પગલાં પડ્યાં નહીં.
    ના— ના ,આ તો ઈશ્વર-સંકેત!
    તારા મુશ્કેલી સમયમાં જે પગલાંની જોડ દેખાય છે
    એ તારી નથી મારી છે.એ વખતે મેં તને તેડી લીધેલો.’

    એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
    નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ.
    નદી એ બની ગઇ રડીને રડીને.
    પછી શુષ્ક થઇ એ વહીને વહીને!

    ગુર્જરીના આભમાં ડોકાઈ જ્યાં
    કે ગઝલ ચોમેરથી પોંકાઈ ગઈ.
    હો ગુર્જરીની ઓથ કે ઉર્દૂની ઓ ‘મરીઝ’,
    ગઝલો ફક્ત લખાય છે દિલની ઝબાનમાં.

    Reply

  2. nilam’s avatar

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.

    સરસ શેર…કયારેક મારા ગધ્યમાં વાપરી શકું ને ? અત્યાર સુધી મારી ડાયરીના પાનામાંથી કે મનના માળિયામાંથી યાદ કરીને પંક્તિઓ લખતી હતી…અને કમનશીબે કયા ક્વિની છે તે નામ લખવાનું રહી ગયેલ. તેથી એ કવિઓની ક્ષમાયાચના સાથે લખું છું. પણ હવે તો જે વાંચુ છુ તેમાં કવિનું નામ સૌ પ્રથમ લખું છું. તેથી હવે એવો પ્રશ્ન નહી થાય.

    યાદશક્તિના અભાવે તમે કહેલ શેરમાં ” ઘેલુ ” શબ્દ રહી ગયો છે. બાકીના હપ્તાઓમાં એવું કશું થયું છે કે ?

    Reply

  3. Chirag Patel’s avatar

    “પોંકાઈ” શબ્દ નવો જાણ્યો. કદાચ “પોંખાઈ” ગઈ છે? જણાવશો…

    આ શેર વધુ ગમ્યોઃ
    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.

    Reply

  4. Chetan Chandulal Framewala’s avatar

    કાળજામાં કાળના ભોંકાઈ ગઈ,
    શૂળી પર જે શખ્સિયત ઠોકાઈ ગઈ.

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.
    બન્ને શેર ગમ્યા……….

    કાળજામાં લોક એ બસ રઇ શક્યાં,
    ઘાવ સૂળીનાં જે લોકો સહિ શક્યાં.
    જે ખરે ટાણે શબદ ખૂટી ગયાં.
    જડ શબદ ચેતન ગઝલ નાં થઇ શક્યાં.

    જય ગુર્જરી,
    ચેતન ફ્રેમવાલા

    Reply

  5. jayesh upadhyaya’s avatar

    કાળજામાં કાળના ભોંકાઈ ગઈ,
    શૂળી પર જે શખ્સિયત ઠોકાઈ ગઈ.
    સરસ શેર
    ખીલાની વેદના તો તેં સહી લીધી હશે
    કાંટા ગુલાબના તને ખટ્ક્યા છે ખરા

    Reply

  6. Girish Dave’s avatar

    એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
    નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ
    મને ખુબ ગમેલ શેર

    Reply

  7. mannvantpatel’s avatar

    કાળજામા કાળના ભોઁકાઇ ગઇ ! વાહ કવિ !

    Reply

  8. ભાવના શુક્લ’s avatar

    સરસ રચના!

    Reply

  9. Dipesh N. Kamothi’s avatar

    n0 comment!!!!!

    Reply

  10. Dr N N Dhruv’s avatar

    સંસ્કૃત प्रोक्ष् > प्रोक्ख् > पोक्ख् > पोंक्(वुँ)/पोंख्(वुँ) એમ વ્યુત્પત્તિ છે એટલે પોંકવું અને પોંખવું બન્ને વિભાષારૂપો માન્ય છે. જોડણી મુજબ અન્ત્ય ઈ દીર્ઘ હોય છતાં આ ગઝલની મઝા લેવી હોય તો -આઈ ગઈ એ શબ્દજૂથ -આઇ ગઇ એમ હ્રસ્વ ઇ ઉચ્ચારવા જ પડે! પરિણામે એક જ વાત દોહરાવવાનું પ્રાપ્ત થાય છે કે છન્દ અને જોડણીની સઙ્ગતિ કરવી છોડી દઈને જરૂર મુજબ ગુરુ-લઘુ ઉચ્ચાર કરીને પદ્યનો આસ્વાદ લહીએ!
    નિશીથ ધ્રુવ

    Reply

  11. વિવેક’s avatar

    નિશીથભાઈ,

    આપને મારા બ્લૉગની મુલાકાતે વારંવાર આવવાનું આમંત્રણ આપવાની લાલચ રોકી શકાય એમ નથી… આભાર…

    Reply

  12. હેમંત પુણેકર’s avatar

    સરસ ગઝલ વિવેકભાઈ! આ શેર ખાસ ગમ્યાં:

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.

    એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
    નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ.

    Reply

  13. Mukund Desai’s avatar

    દર વખતે તો વળી કેવી કોમેન્ટ આપવી?

    Reply

  14. hirani’s avatar

    CONGRATULATIONS !!

    Reply

  15. sundeep Kharadi’s avatar

    કાળજામાં કાળના ભોંકાઈ ગઈ,
    શૂળી પર જે શખ્સિયત ઠોકાઈ ગઈ.

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.
    બન્ને શેર ગમ્યા……….

    કાળજામાં લોક એ બસ રઇ શક્યાં,
    ઘાવ સૂળીનાં જે લોકો સહિ શક્યાં.
    જે ખરે ટાણે શબદ ખૂટી ગયાં.
    જડ શબદ ચેતન ગઝલ નાં થઇ શક્યાં.

    Sundeep Kharadi Baroda

    Reply

  16. Mukesh Patel’s avatar

    અદભૂત ગઝલ. શબ્દો ના સાથીયા.

    Mukesh Patel
    Vadodara.

    Reply

  17. pragnaju’s avatar

    ‘સંસ્કૃત प्रोक्ष् > प्रोक्ख् > पोक्ख् > पोंक्(वुँ)/पोंख्(वुँ) એમ વ્યુત્પત્તિ છે એટલે પોંકવું અને પોંખવું બન્ને વિભાષારૂપો માન્ય છે’.નિશીથ ધ્રુવની વિદ્વતા સભર વાત શોધવા પ્રયત્ન કર્યો તો નીચેનુ પરિણામ આવ્યું
    प्रोक्ष् prokṣ (prokṣitHerea) asperger d’eau sacrée;consacrer.
    प्रोक्ष prokṣa [prokṣ]aspersion.
    प्रोक्षण prokṣaṇa [prokṣa-na] n. soc.consécration par aspersion d’un animal destiné au sacrifice
    એસ્પરજર સિન્ડ્રોમ સંસ્કૃતિ અને ભાષાના બંધનોની પાર ઉદભવે છે.તે સ્ત્રીઓ કરતાં પુરૂષોને અધિક અસર કરે છે. એસ્પરજર સિન્ડ્રોમ વાળી સ્ત્રીઓની સામાજીક મુશ્કેલીઓ પારખવાનું લોકોને મુશ્કેલ લાગે છે.સામાન્ય વસ્તી કરતાં એસ્પરજર સિન્ડ્રોમ વાળા લોકોમાં ડિસ્લેક્સિઆ, ડિસ્પ્રાક્સિઆ,પાચન શક્તિની સમસ્યાઓ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સમસ્યાઓનો સંભવ વધુ હોય છે…
    તેથી તેમની આ વાત વધુ અનુકૂળ લાગે છે-“છન્દ અને જોડણીની સઙ્ગતિ કરવી છોડી દઈને જરૂર મુજબ ગુરુ-લઘુ ઉચ્ચાર કરીને પદ્યનો આસ્વાદ લહીએ!”

    Reply

  18. nirlep’s avatar

    પ્રભુ ખુબ સરસ લખો ચો.
    આ પન્કતિ વાચિ ને લાગ્યુ કે બસ હવે કૈ કેહ્વ જેવુ રહ્યુ જ નથિ.
    ખુબ જ સરસ રચ્ન ચે.

    Reply

  19. Maheshchandra  Naik’s avatar

    PAGALA CHALI NIKLYA, PAG TYANA TYAN,
    AAVI PAGTHI KAI RITE TOKAI GAI KE “DOKAI” GAI
    I like your GHAZAL as usual but also remembered Avinash Vyas, who also wrote as
    KOYAL UDI RE GAI NE PAGALA PADI RE RAHYA,
    SUNA SAROVAR NE SUNA AAMBALIONE
    ANA PANDADE PANDADE RADI RE RAHYA,
    AAYAKHU BETHINE PAN PILU RE THYAU
    MADINI AANKHOMAN AANSU NA RAHYU
    VAN NI PIYARIYU SUNU RE PADYU
    ENA TAHUKA JADI NA RAHYA
    It gives the same UDASI & VIRAH bhav for us.
    I also like it vry much!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Reply

  20. મીના છેડા’s avatar

    મિત્રના અવાજમાં સાંભળવાની આદત સમયના સમાંતરે પોષાતી રહે એવી ઇચ્છા વધ્યા કરે છે.

    Reply

  21. jalal mastan 'jalal'’s avatar

    ahi tamaro thrijo sher mane gamyo.
    matla ma tame je ‘thokaai’ kriyapad vaparyu chhe a mane thodu kathyu etla mate k kavita ne a maare chhe, evu mane lage chhe.
    pan tame thrija sher ma je vaat lavya a mane bahu gami.
    parantu bija badha shero jota ghazal ma matla ane thrijo sher j nodhvalayak kahi shakay.
    chotha sher ma to ula misra ma tame aasha janmavi ane sani misra ma koi chamatkar na jova malyo etle nirash thavayu. tem chhata tamari biji kavita o karta aa kavita ma 2 sher gamya. fari samay malta biji kavita o vanchish.
    mane kavita o mokalva badal aabhar.
    jalal mastan ‘jalal’

    Reply

  22. Manav’s avatar

    Khub j saras.

    Reply

  23. મીના છેડા’s avatar

    એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
    નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ.

    Reply

  24. Rina’s avatar

    હોઠે આવી વાત જે રોકાઈ ગઈ,
    એજ ગઝલોમાં પછી ડોકાઈ ગઈ.

    પગલાં ચાલી નીકળ્યાં, પગ ત્યાંના ત્યાં…
    આખી પગથી કઈ રીતે ટોકાઈ ગઈ ?

    એક નદી કાંઠાઓ પાછા તોડવા
    નીકળી’તી ને વળી રોકાઈ ગઈ….

    waaaahhh

    Reply

  25. poonam’s avatar

    પગલાં ચાલી નીકળ્યાં, પગ ત્યાંના ત્યાં…
    આખી પગથી કઈ રીતે ટોકાઈ ગઈ ? waah !! sir …

    Reply

  26. kinjal’s avatar

    waw,sir this is ammazing poem …..
    i like this poem very much……………
    i wish please you are write many poems….
    you are very brilliant person………

    thank you,sir
    ——————-.

    Reply

Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *