ભૂકંપ

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(સમયનો કંપ…                          ……નટરાજ, ઈલોરા, ૨૭-૧૦-૨૦૧૧)

*

સૉનેટથી ડરતી આજની પેઢીને શું ફરીથી સૉનેટાભિમુખ કરી શકાય? સૉનેટનું થોડું સરળીકરણ કરવાથી શું એનો ડર મનમાંથી કાઢી શકાય? પ્રસ્તુત છે, આ માટેની મારી એક કોશિશ…

*

(હરિગીત તથા પરંપરિત હરિગીત)
ગાગાલગા ગાગાલગા | ગાગા | લગા ગાગાલગા

વહેલી સવારે રોજની માફક ઘરે બેઠો હતો,
પરિવાર સાથે મસ્તીથી, ખોલી હું છાપાં રોજનાં;
સાથે મસાલેદાર ચા, ડાયેટ સ્પેશ્યલ ખાખરા,
ને સ્વાદ બોનસમાં ભળે છે દીકરાની વાતનો.

કપ ચા તણો સરક્યો જરા, ચમચી ધ્રૂજી, ટેબલ હલ્યું,
આ શું થયું ? ચિત્તભ્રમ છે કે ચક્કર જરા આવી ગયાં ?
ઘર બહાર આવી જોયું તો રસ્તા ઉપર લોકો બધા,
ભૂકંપની થઈ ખાતરી ત્યાં સળવળ્યું ભીતર કશું.

ભૂકંપની ગંભીરતાની ટીવી દ્વારા જાણ થઈ,
કંઈ કેટલી બિલ્ડિંગની બિલ્ડિંગ કચ્ચરઘાણ થઈ !
અરમાન, આશા કેટલાં, ઊજળાં ભવિષ્યો કેટલાં
આ આંખના પલકારમાં બસ, કાટમાળ જ થઈ ગયાં!

સંસારની હસતી છબી લાગી અજંપ…
તું ગઈ એ દિ’ પણ આ રીતે થ્યો’તો ભૂકંપ…

– વિવેક મનહર ટેલર
(૨૧-૧૦-૨૦૧૧)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
(અનંત…                            …ઈલોરા, ૨૭-૧૦-૨૦૧૧)

  1. મીના છેડા’s avatar

    સંસારની હસતી છબી લાગી અજંપ…
    તું ગઈ એ દિ’ પણ આ રીતે થ્યો’તો ભૂકંપ…

    અજંપને માટે ભૂકંપથી વધુ નજીકનો શબ્દ કયો હોઈ શકે…

    Reply

  2. Anil Chavda’s avatar

    Khub j Saras onet Thayu chhe vivekbhai.

    Tame Badha j svarupoma kaam karta raho chho ane satat lakhata raho chho Ae majani vaat chhe.

    kyarek tamari mithi irsha thay chhe.

    Reply

  3. વિવેક’s avatar

    @ અનિલ ચાવડા: આ તમારો સદભાવ છે… મને કોઈ એક ઇમેજમાં બંધાવું ફાવતું નથી… અલગ અલગ પ્રકારના ભીતરી ખળભળાટને એક જ પ્રકારના કાવ્યપ્રકારમાં વ્યક્ત કરી નથી શક્તો એટલે આજુ-બાજુ ફાંફાં મારું છું, બસ !

    🙂

    Reply

  4. Pancham Shukla’s avatar

    આમુખે દર્શાવેલા ઉદ્દેશને ચરિતાર્થ કરતું સરળ અને સરસ સોનેટ. ધરબાયેલા ઉદ્રેકની અભિવ્યક્તિ (વિષયવસ્તુ) માટે બિલકુલ યોગ્ય સ્વરૂપ. હરિગીત પણ આ માટે અનુકૂળ છે.

    a-b-b-a કે a-a-b-b પ્રકારે પ્રાસયોજનાને સરસ માવજત મળી છે.

    અંતિમ દ્વિકમાં અજંપ અને ભૂક્ંપ (કણિકા/મણિકાની યાદ અપાવતા) પ્રાસ ; વર્તમાન-અતીત, ગત-સાંપ્રત, ફીઝીકલ-મેન્ટલ અને રૂપ-અરૂપના દ્વંદ્વથી સામંજસ્ય એવં જ્ક્સ્ટાપોઝિશન રચાય છે એ જ આ કાવ્યને સોનેટ બનાવે છે. ખંડિત હરિગીત પણ આ અજંપ/ભૂક્ંપના સંવેદનને તીવ્ર બનાવે છે.

    માત્રામેળ કે ગઝલના છંદોમાં સોનેટ વાંચ્યાનું સ્મરણ છે. સોનેટ ગઝલ પણ ખેડાઈ છે. આ દિશામાં તમે પગલું ભરવાનું પસંદ કર્યું એ ગમ્યું. કાવ્યકૌશલ હોય તો જ પરંપરા, જરૂરિયાત અને સર્જનાત્મકતાને ‘લવચીક રૂપે’ સમજી શકાય – પ્રયોજી શકાય. અભિનંદન.

    Reply

  5. વિવેક’s avatar

    @ પંચમ શુક્લ: તમારો દૃષ્ટિપાત હંમેશા બહુમૂલ્ય હોય છે. આભાર !!

    Reply

  6. kirtkant purohit’s avatar

    ભૂકંપનો અજંપ પણ હૃદયદ્રાવક રહ્યો. વાહ…

    Reply

  7. SARYU PARIKH’s avatar

    વિવેકભાઈ,
    સુંદર રજુઆત અને અંતની બે લીંટીઓ સંવેદનશીલ વળાંક આપે છે.
    સરયૂ

    Reply

  8. સુનીલ શાહ’s avatar

    સાચે જ સરસ–સચોટ સૉનેટ
    અભિનંદન…વિવેકભાઈ.

    Reply

  9. pragnaju’s avatar

    સરસ સોનેટ
    સંસારની હસતી છબી લાગી અજંપ…
    તું ગઈ એ દિ’ પણ આ રીતે થ્યો’તો ભૂકંપ…
    વાહ્
    મારી હસ્તી મારી પાછળ એ રીતે વિસરાઈ ગઈ
    આંગળી જળમાંથી નિકળીને જગ્યા …
    છે તારી અંદર માણસ છે તું ઢાંક-પછેડો રહેવા દે
    એ અજવાળું નહી ફાનસ છે તુ ઢાંક પછોડો રહેવા ….
    તોય કો’ દિ હામ ખોઇ,ન કો’ દિ’ હાર માની.
    ન ગગન ફરેબ આપે, …

    Reply

  10. harnish Jani’s avatar

    બહુ સરસ રચના- આટલા બધા ચાહકો કાંઈ ખોટા ના હોય. ગમ્યું.

    Reply

  11. manvant patel’s avatar

    સ્aર્aસ્s.ર્acચ્aન્aાaCછ્ેe.

    Reply

  12. Hiral Vyas

    સુંદર…. શાળામાં ભણ્યા પછી સોનેટ ક્યારેય વાંચ્યું નથી… આશા કે અહીં ભૂલાઇ ગયેલું તાજુ થાય. 🙂

    Reply

  13. amirali khimani’s avatar

    વિવેક ભાઇ. બ હુજ સ્રરસ સોનેટ છે ઘણુજ ગમ્યુ. મને આ સોનેટ વાચિને ક્ત્ય્છ મા આવેલા ધરતિ ક્મ્પ નિ યાદ આવિ ગઇ.અને અમારે તિયા ઇસ્લામાબાદ મા પ્ણ અવેલા આવાજ ધરતિક્મ્પ નિ પ્ણ યાદ તાજિ થઇગ્ય. સાચેજ કુદ્ર્ત નિ શ્ક્તિ સામે માનવ કેટ્લો લાચાર છે. આપ્ણા પર પ્ર્ભુનિ દયા સદા રહે એવિ પ્રાથ્ના કરતા રહેવુ જોયે.

    Reply

  14. urvashi parekh’s avatar

    સરસ અભીવ્યક્તિ.
    છેલ્લી બે પન્ક્તી ખુબજ સરસ્.

    Reply

  15. કિરણસિંહ ચૌહાણ’s avatar

    વિવેકભાઇ, નવી–જૂની બંને પેઢીને ગમે એવું સોનેટ છે. આવી સરળ બાનીમાં સોનેટો રચાશે તો ચોક્કસપણે સોનેટયુગ ફરી લાવી શકાશે. બે પંક્તિમાં ઘણું કહી આપવાની ક્ષમતાધરાવતા ગઝલસ્વરૂપની સાથે જરા માંડીને વાત કરી શકાય એવું એક સાહિત્યસ્વરૂપ હશે તો જુગલબંધી જામશે. સર્જનની નવી લીલાઓ માણવા મળશે.

    Reply

  16. Vineshchandra Chhotai’s avatar

    આ જ વાતો જ દિલ્નિ નયા પર કરાવિ જસે……………………………………………….

    Reply

  17. પટેલ સુભાષ અંબાલાલ’s avatar

    વિવેકભાઇ, બહુ સરસ રચના…………….

    Reply

  18. bhavesh bhatt’s avatar

    બહુ સરસ….

    Reply

  19. vipul laljibhai jagani’s avatar

    બ હ સર સ્

    Reply

  20. Ashutosh Shastri’s avatar

    ઊત્ત્મ રચના.દિલ ને સ્પર્શિ જાય તેવિ સુન્દર કાવ્ય રચના વાન્ચિ મન અત્યન્ત પ્રસન્ન થયિ ગયુ.અભિનન્દન.

    Reply

Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *